Như mọi người đều đã biết, Đức Leo XIV, một công dân Hoa Kỳ, dù vào ngày kỷ niệm 250 năm Tuyên ngôn Độc Lập của quốc gia được long trọng công bố cùng thế giới mở màn nền độc lập của Hiệp Chúng Quốc Mỹ Châu, nhưng ngài đâu có quên Đất Nước đã chào đón ngài ra đời và dưỡng dục ngài thành người đứng đầu tôn giáo lớn nhất thế giới. Cùng ngày 4 tháng 7, ngài đã chính thức gửi thư chúc mừng tới toàn thể nhân dân Hoa Kỳ. Trước đó một ngày, nhân dịp lãnh Huy chương Tự Do của Trung Tâm Hiến Pháp Quốc Gia, ngài đã hết lời ca tụng Đất Nước sinh thành ra ngài. Mời bạn đọc đọc nguyên văn bài phát biểu của ngài trong dịp này:
Các bạn thân mến,
Tôi rất vinh dự được nhận Huân chương Tự do của Trung tâm Hiến pháp Quốc gia trong năm kỷ niệm 250 năm ngày thành lập Hợp chúng quốc Hoa Kỳ với việc ký kết Tuyên ngôn Độc lập vào ngày 4 tháng 7 năm 1776. Nhân dịp trọng đại này, tôi xin gửi lời chào nồng nhiệt đến tất cả những người có mặt tại Trung tâm Hiến pháp Quốc gia ở Philadelphia. Là một người con của đất nước vĩ đại này, được thành lập bởi những người đàn ông và đànn bà dũng cảm, những người mơ ước về tự do và một cuộc sống tốt đẹp hơn cho bản thân và con cái họ, tôi cùng các bạn cầu xin Chúa ban phước lành cho tương lai của nước Mỹ, để những lý tưởng cao cả được ghi khắc ở đầu Tuyên ngôn Độc lập tiếp tục dẫn dắt sự thịnh vượng của quốc gia trong sự thống nhất, công lý và hòa bình.
Từ thuở nhỏ, hầu hết chúng ta đều ngưỡng mộ sự hùng hồn của những lời lẽ ấy, với lời kêu gọi vang dội tới quy luật tự nhiên và Thượng đế của tự nhiên làm nền tảng cho khẳng định rằng tất cả nam giới và nữ giới đều được tạo ra bình đẳng và được Đấng Tạo Hóa ban cho những quyền bất khả xâm phạm nhất định, bao gồm quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc. Mặc dù được diễn đạt bằng ngôn ngữ của Thời kỳ Khai sáng, tuyên bố đó cuối cùng được đặt nền tảng trên sự hiểu biết về con người được truyền cảm hứng từ tầm nhìn vĩ đại trong Kinh Thánh về việc nam và nữ được tạo ra theo hình ảnh thần thiêng. Chính ở đây chúng ta khám phá ra nền tảng của phẩm giá con người; phẩm giá tồn tại trước khi bất cứ quốc gia nào được thành lập, và việc bảo vệ phẩm giá đó chính là mục đích của quốc gia đó.
Trong hai trăm năm mươi năm qua, đối với rất nhiều dân tộc trên khắp thế giới, chính quyết tâm vững chắc để đạt được tầm nhìn cao cả của những người sáng lập quốc gia đã biến nước Mỹ thành biểu tượng của tự do, khi đất nước mở cửa đón nhận những làn sóng người nhập cư liên tiếp, cho phép họ và con cái họ đóng góp vào việc định hình tương lai của quốc gia. Chính tình yêu tự do ấy đã truyền cảm hứng cho Hoa Kỳ, trong những giờ phút đen tối nhất của thế kỷ trước, vào thời điểm hai cuộc chiến tranh thế giới, để nhìn xa hơn chính mình và, với sự hy sinh to lớn, để bảo vệ lý tưởng tự do vượt ra ngoài biên giới của mình.
Tuy nhiên, như mọi người Mỹ đều biết, con đường xây dựng một xã hội thể hiện những lý tưởng cao cả về tự do và công lý cho tất cả mọi người không phải lúc nào cũng dễ dàng và, ở nhiều khía cạnh, vẫn còn là một quá trình đang tiếp diễn. Thật vậy, nỗ lực để hiện thực hóa tầm nhìn này là điều cần được bắt đầu lại trong mỗi thế hệ và trước những thách thức không ngừng. Hôm nay, khi chúng ta hướng về tương lai, lễ kỷ niệm lịch sử này mang đến cho chúng ta cơ hội để một lần nữa suy tư về các nguyên tắc nền tảng của quốc gia với hy vọng rằng nước Mỹ sẽ luôn trung thành với giấc mơ đã mang lại cho nó danh hiệu vùng đất của tự do và quê hương của những người dũng cảm.
Quyền đầu tiên được các nhà sáng lập quốc gia ghi nhận là quyền được sống, bởi vì không ai bị tước đoạt sự sống có thể hưởng thụ tự do hay mưu cầu hạnh phúc. Sức sống của một quốc gia gắn bó mật thiết với giá trị mà quốc gia đó dành cho cuộc sống con người dưới mọi hình thức và hoàn cảnh, thừa nhận phẩm giá được ban tặng cho mỗi con người chỉ đơn thuần nhờ sự hiện hữu của họ. Giá trị vốn có của mỗi mạng sống con người đã khiến những tấm lòng cao thượng của nhiều thế hệ ca ngợi những công trình kỳ diệu của Đấng Tạo Hóa (xem Thánh Vịnh 139:14) và đứng trước món quà quý giá ấy với lòng tôn kính. Thật vậy, chính lòng tôn kính này mà chúng ta phải tiếp tục vun đắp – một lòng tôn kính lay động trái tim mỗi cá nhân và truyền cảm hứng cho những luật lệ công nhận và bảo vệ món quà ấy từ lúc thụ thai đến khi chết tự nhiên. Lòng tôn kính cũng sẽ giúp chúng ta nhận ra rằng mình là người bảo vệ và người quản lý những người được giao phó cho sự chăm sóc của mình. Về mặt này, sự vĩ đại về mặt đạo đức của một quốc gia được thể hiện trên hết ở khả năng hỗ trợ, bảo vệ và trân trọng cuộc sống của tất cả mọi người, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương nhất và những người bị nghi ngờ về giá trị của mình.
Sau quyền được sống, tự do đã và đang là những nguyên tắc hàng đầu được tôn kính bởi những người đàn ông và đàn bà đã tìm kiếm một khởi đầu mới trong biên giới quốc gia này, thường coi đó là niềm hy vọng chưa từng có. Mặc dù thường được hiểu là khả năng hành động theo ý muốn, tự do đích thực còn sâu sắc hơn nhiều. Nó được xây dựng trên khả năng của con người trong việc nhận biết sự thật và tuân thủ điều thiện, ngay cả khi phải trả giá đắt – một sự hy sinh mà nhiều người đã nỗ lực xây dựng đất nước này đều biết rõ. Khát vọng tìm kiếm sự thật và tự do, cũng như việc mưu cầu hạnh phúc, tiếp tục truyền cảm hứng cho mọi thế hệ đặt ra những câu hỏi cơ bản về ý nghĩa cuộc sống, mục đích tối thượng của chúng ta, và thực sự là về Thiên Chúa, và những trái tim cao thượng nên nỗ lực trả lời những câu hỏi này một cách chân thành. Những câu trả lời này chắc chắn sẽ quyết định hướng đi mà chúng ta muốn dành cho cuộc sống của mình, và nước Mỹ từ lâu đã ủng hộ quyền tự do tôn giáo cần thiết để tuân theo một cách có trách nhiệm những giáo lý mà Chúa dạy. Trong vấn đề này, tự do tín ngưỡng, không bị sợ hãi hay ép buộc, như đã được ghi trong Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ.
Chính sự tự do này tôn vinh không gian nội tâm của mỗi người, nơi hình thành niềm tin và nơi lương tâm có thể hướng dẫn những quyết định được đưa ra trong sâu thẳm trái tim con người. Sự tự do này cũng đảm bảo quyền của mỗi người được thờ phượng theo tín ngưỡng của riêng mình, và quyền của các cá nhân, cộng đồng và hiệp hội được bày tỏ đức tin của mình trước công chúng. Trên thực tế, tự do tôn giáo đã tạo nên truyền thống của Mỹ về việc cho phép đối thoại liên tôn và hợp tác liên tôn trong việc thúc đẩy lợi ích công cộng và làm phong phú thêm các cuộc tranh luận về những vấn đề đạo đức và luân lý lớn mà quốc gia đã phải đối diện và định hình nên tiến trình lịch sử của nó. Tôi hy vọng rằng truyền thống này sẽ tiếp tục đơm hoa kết trái trong một diễn ngôn công khai được đánh dấu bằng sự ôn hòa, tôn trọng quan điểm của người khác và nỗ lực không ngừng tìm kiếm điểm chung trong việc thúc đẩy hòa bình và hòa giải, trong nước và quốc tế.
Những bậc tiền nhân của đất nước này, những người đàn ông và đàn bà thuộc nhiều tầng lớp, tôn giáo và ngôn ngữ khác nhau, đã tìm thấy điểm chung và sức mạnh cần thiết để theo đuổi một tương lai tốt đẹp hơn. Những nguyên tắc đã truyền cảm hứng cho những người sáng lập nước Mỹ, bắt nguồn từ chân lý về con người, đã đưa họ đến với nhau trong một lý tưởng duy nhất, một giấc mơ chung. Sự đoàn kết đã tiếp thêm sức mạnh cho giấc mơ đó, và dưới sự che chở của Thiên Chúa, đã tạo nên Hợp chúng quốc Hoa Kỳ. E pluribus unum — từ nhiều thành một. Để một quốc gia thịnh vượng, nó phải thực sự đoàn kết; đoàn kết không phải bởi những mục tiêu gắn liền với những nỗ lực nhất thời, mà bởi những lý tưởng không phai mờ theo thời gian. Mong rằng những nguyên tắc mà chúng ta đã suy tư hôm nay — phẩm giá con người chung, sự bình đẳng và các quyền được nêu trong Tuyên ngôn Độc lập — sẽ mãi là nguồn gốc của sự đoàn kết đó và là ngọn đèn soi đường cho hiện tại và những năm tháng sắp tới.
Khi nhận giải thưởng này, tôi cầu nguyện để lễ kỷ niệm 250 năm ngày thành lập quốc gia vĩ đại này sẽ là dịp để chúng ta long trọng tái cam kết với những lý tưởng đã làm nên nước Mỹ, một quốc gia coi trọng hòa bình và thịnh vượng, một quốc gia đặc trưng bởi lòng hào phóng và cao thượng. Tôi phó thác tất cả các bạn, cũng như tương lai của quốc gia, cho Đấng là nguồn gốc của tự do đích thực và hòa bình vĩnh cửu, Đấng mà chính danh Người là Hòa Bình.
Nguyện xin Thiên Chúa ban phước lành cho nước Mỹ! Cảm ơn các bạn!