Đức Giáo Hoàng Leo XIV ra hiệu cho đám đông trong một lần xuất hiện trước công chúng trên con đường dẫn đến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô (ảnh nền). (Ảnh: Vatican News)


Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã cải thiện quan hệ Mỹ-Vatican, và phe cánh hữu Công Giáo Mỹ từng phản đối Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã dịu bớt thái độ đối với ngài, tuy nhiên ngài vẫn từ chối bị coi là người chống Trump.

Massamo Faggioli, trong mục Global Catholic của hãng tin UCANews, ngày 2 tháng 9 năm 2026, cho hay: Tạp chí Vanity Fair của Mỹ vừa công bố danh sách những người ăn mặc đẹp nhất, và trong số các ngôi sao Hollywood và các cặp đôi quyền lực có cả Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

Thực vậy, vào tháng 12 năm 2025 – chỉ vài tháng sau khi đắc cử – Đức Leo đã xuất hiện cùng với ASAP Rocky và Bad Bunny trong danh sách những người ăn mặc đẹp nhất của Vogue, trong khi tờ New York Times vinh danh ngài là một trong 67 “Người sành điệu nhất năm 2025”.

Thánh Augustinô sẽ nói gì đây?

Điều chúng ta có thể khẳng định là, chỉ trong vài tháng, và bất chấp chính quyền Trump, triều đại Giáo hoàng Leo đã cải thiện đáng kể mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Vatican.

Tổng thống Trump, chính quyền của ông và phe MAGA đang hành động một cách rời rạc so với những lực hấp dẫn hiện đang định hình lại mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương này, điều vô cùng quan trọng đối với Vatican, Giáo Hội Công Giáo hoàn cầu và Giáo hội Hoa Kỳ.

Trong suốt mười hai năm dài, các nhóm có ảnh hưởng trong Giáo Hội Công Giáo Hoa Kỳ đã hình thành nên các trung tâm chính trị, tài chính và truyền thông của phe đối lập với Giáo hoàng Phanxicô: một phong trào bắt đầu rất sớm trong triều đại của ngài, vào mùa xuân và mùa hè năm 2013, và kéo dài cho đến khi ngài qua đời.

Ngày nay, những nhóm từng là tuyến thứ hai hoặc thứ ba trong mặt trận chống Phanxicô (không phải tuyến đầu, như Steve Bannon, Peter Thiel, và những người tương tự) đã áp dụng một cách tiếp cận hòa giải và thực tế hơn.

Vatican đang chú ý đến điều này. Trong một bài báo được đăng ngày 17 tháng 8, nhà thần học và nhà báo người Hà Lan Hendro Mustermann đã điều tra “việc Đức Giáo Hoàng Leo XIV dùng bữa tối bí mật với các nhà hảo tâm giàu có người Mỹ” sau buổi cầu nguyện hòa bình ngày 29 tháng 7 tại khu vườn của Đức Giáo Hoàng ở Castel Gandolfo.

Hoa Kỳ và Vatican: từ xung đột đến hòa giải

Sự hòa giải này diễn ra vì nhiều lý do khác nhau: Đức Giáo Hoàng Leo là người Mỹ, và những người Mỹ cánh hữu biết rằng việc đối đầu trực diện với ngài sẽ phản tác dụng. Nhiều người Mỹ thực sự tự hào và hào hứng về vị Giáo hoàng đầu tiên đến từ Hoa Kỳ.

Những người có tư duy kinh doanh (trong kinh doanh, thể thao, học thuật và ngành công nghiệp văn hóa) cũng rất hào hứng với những cơ hội mà triều đại Giáo hoàng này mang lại.

Ngoài ra còn có một yếu tố khác: giáo huấn của Đức Leo đã mang một giọng điệu thực dụng và thực tế hơn.

Một ví dụ về việc định hình lại mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Vatican là thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng. Trong buổi giới thiệu thông điệp, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã mời triệu phú 33 tuổi Christopher Olah (trước đây là đứa con tinh thần của Peter Thiel), một trong những người đồng sáng lập công ty Anthropic có trụ sở tại San Francisco, hiện đang có mối quan hệ căng thẳng với chính quyền Trump.

Nhưng Magnifica Humanitas là một cách tiếp cận thực tế về mặt chính trị đối với các vấn đề xã hội tiềm ẩn trong cuộc cách mạng kỹ thuật hiện nay.

Vào thế kỷ thứ năm, Thánh Augustinô, thực tế hơn người đã làm ngài trở lại đạo Công Giáo – giám mục Milan, Thánh Ambrosiô, người ủng hộ việc phân phối lại của cải một cách triệt để - đã phải đối diện với thách thức giữ cho người giàu và người nghèo cùng nhau trong Giáo hội ở Bắc Phi.

Đức Leo XIV giúp chúng ta nhìn nhận một nước Mỹ khác, khác với liên minh được hình thành xung quanh Trump giữa “chủ nghĩa dân tộc Kitô giáo” và các doanh nhân độc đoán về kỹ thuật của Thung lũng Silicon.

Đức Leo tập hợp các chuyên gia hàng đầu về trí tuệ nhân tạo trong khi vẫn duy trì vai trò lãnh đạo của Giáo hoàng trong bản sắc hoạt động Công Giáo toàn cầu về các vấn đề công bằng xã hội và xóa đói giảm nghèo. Ít nhất là hiện tại, sự lãnh đạo của Đức Giáo Hoàng Leo không phải đối diện với sự thù địch không ngừng của các tiếng nói Công Giáo cánh hữu, tân bảo thủ và phi tự do ở Hoa Kỳ như Giáo hoàng Phanxicô đã từng phải. Điều này không có nghĩa là ngài ít cô đơn hơn người tiền nhiệm.

Giáo lý của Đức Giáo Hoàng ngày nay, khi nói về môi trường hoặc trí tuệ nhân tạo, là một tiếng nói được hoàn cầu ca ngợi nhưng lại đơn độc: nó không thể dựa vào các đảng Công Giáo hay Dân chủ Kitô giáo như những người tiền nhiệm của Đức Leo đã từng làm, ít nhất là cho đến cuối thế kỷ XX, cũng không có một đối trọng hay người đối thoại nào trong nền văn hóa tiến bộ xã hội, vốn hiện đang ở mức thấp nhất ở phương Tây.

Khi nói đến giáo lý xã hội Công Giáo, Đức Giáo Hoàng không thể trông cậy vào một thế hệ các nhà lãnh đạo chính trị Công Giáo. Ngày nay, những người “Công Giáo văn hóa” với các mục tiêu chính trị ngày càng bị thu hút bởi các cương lĩnh tân dân tộc chủ nghĩa. Theo nghĩa này, triều đại Giáo hoàng Leo XIV giống với triều đại Leo XIII hơn (khi mà người Công Giáo coi con đường hiện đại hóa chính trị từ chế độ chuyên chế sang dân chủ là của những người ngoài cuộc) so với các triều đại từ năm 1945 đến cuối thế kỷ 20 (thời kỳ hoàng kim của các đảng phái chính trị Dân chủ Kitô giáo ở châu Âu).

So với mùa xuân đầy biến động năm 2026, mùa hè vừa qua là một thời kỳ tương đối yên bình. Mối quan hệ giữa Vatican và Hoa Kỳ, cả về mặt giáo hội và chính trị, đều căng thẳng. Phản hồi ngày 13 tháng 7 của Bộ Truyền thông Vatican đối với các tuyên bố của Đại sứ Hoa Kỳ tại Tòa Thánh về quyền lực của Giáo hoàng với tư cách là người đứng đầu Thành phố Vatican là một ngoại lệ.

Làm thế nào Đức Giáo Hoàng Leo không bị mắc kẹt trong phong trào chống Trump

Tháng 7 và tháng 8 cho thấy mối quan hệ vững chắc giữa triều đại Giáo hoàng Leo và Hoa Kỳ: chuyến thăm ngày 4 tháng 7 tới Đại sứ Hoa Kỳ tại Tòa Thánh; việc bổ nhiệm hai giám mục người Mỹ, Cordileone và Lohse vào Tòa án Tối cao của Tòa Thánh ngày 25 tháng 7; cuộc phỏng vấn ngày 29 tháng 7 với mạng truyền hình NBC của Mỹ tại Castel Gandolfo; cuộc gặp ngày 12 tháng 8 với một phái đoàn lưỡng đảng của Hạ viện Hoa Kỳ đã gặp gỡ các quan chức cấp cao của Vatican để thảo luận về trí tuệ nhân tạo trong một chuyến thăm có sự tham gia ngắn ngủi của Đức Giáo Hoàng Leo XIV; việc bổ nhiệm Patrick E. Kelly, Hiệp sĩ Tối cao của Hiệp sĩ Columbus, vào Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống ngày 25 tháng 8.

Hơn nữa, Đức Leo XIV thường xuyên nói tiếng Anh, ngay cả khi thông điệp khó truyền tải ở quê hương của ngài: ví dụ, vào Chúa nhật, ngày 30 tháng 8, sau giờ đọc kinh Truyền tin, ngài đã nói về lễ kỷ niệm ngày 1 tháng 9 của “Ngày Thế giới Cầu nguyện cho việc Chăm sóc Tạo hóa”.

Vatican nói chuyện với tất cả mọi người. Vatican và Đức Giáo Hoàng cũng biết rằng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ được tổ chức vào tháng 11, điều này có thể rất quan trọng đối với những gì còn lại của nhiệm kỳ thứ hai của Trump cho đến tháng 1 năm 2029.

Triều đại giáo hoàng này không ngần ngại giải quyết – dù là gián tiếp – vấn nạn chiếm đoạt chính trị tôn giáo nhân danh chủ nghĩa dân tộc sắc tộc ở Mỹ, đặc biệt là ý nghĩa của điều này đối với chính sách đối ngoại của Mỹ trong quan hệ quốc tế.

Nhưng Đức Leo XIV đã quyết định không bị mắc kẹt trong vai trò người phát ngôn cho phong trào chống Trump. Đó sẽ là một hình thức giam cầm hạn chế vai trò của Tòa Thánh. Đó là một cách để chuẩn bị cho kỷ nguyên hậu Trump. Điều này cũng bao gồm việc nói chuyện và tương tác với những người Công Giáo Mỹ chưa hoặc không nhất thiết phải chống Trump.