Tạp chí mạng The Pillar, số ra ngày 04/09/2026, cho hay: Giữa làn sóng tranh luận ngày càng gia tăng về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh trong Giáo hội, một giám mục ở New Jersey tuần trước đã rút lại sự ủng hộ được cho là đầu tiên của một giáo sĩ đối với một cuốn sách được biên soạn gần như hoàn toàn bởi AI.

Và nhà trị liệu lâm sàng ở New Jersey, người đã nói với The Pillar rằng ông đã “hợp tác” với AI để tạo ra cuốn sách, cho biết văn bản của ông không nên được coi là “sản phẩm cẩu thả của AI” vì ông đã phát triển văn bản trong một quy trình “tương tác cao”.

Cuốn sách đã thu hút sự chú ý của người Công Giáo sau khi một thông cáo báo chí của nhà xuất bản ban đầu quảng cáo sự ủng hộ từ Giám mục David O’Connell cho cuốn sách “Trò chuyện với Kinh Thánh [Chatting with the Bible]”. Nhưng nhà xuất bản đã nói với The Pillar hôm thứ Sáu rằng thông cáo báo chí của họ là “sai sót” và do sự hiểu lầm.

Những câu hỏi xoay quanh cuốn sách xuất hiện trong bối cảnh Giáo hội tiếp tục tranh luận về vị trí của trí tuệ nhân tạo trong đời sống Giáo hội, và khi Đức Giáo Hoàng Leo kêu gọi suy ngẫm liên tục về những hệ quả tâm linh và đạo đức của một xã hội ngày càng sử dụng kỹ thuật này.

—

Cuốn sách “Trò chuyện với Kinh Thánh” được xuất bản bởi Andy Fairchild Publishing, một dịch vụ xuất bản chủ yếu hướng đến các tác giả Kitô giáo.

Nội dung bao gồm 70 câu chuyện Kinh Thánh được kể lại một cách sinh động, kèm theo những đoạn suy gẫm ngắn gọn ở cuối mỗi câu chuyện. Một đại diện của nhà xuất bản nói với tờ The Pillar rằng những câu chuyện kể lại sinh động này, chiếm gần như toàn bộ nội dung cuốn sách, được tạo ra thông qua các gợi ý từ nhà trị liệu lâm sàng Joe Springer ở New Jersey, người từng là giáo sư tâm lý học đại học và giám đốc chương trình sau đại học về tư vấn lâm sàng, gửi đến ChatGPT.

Một đoạn suy ngẫm – thường gồm hai hoặc ba câu – theo sau mỗi câu chuyện Kinh Thánh được kể lại một cách sinh động, và mỗi đoạn suy gẫm đó đều do chính Springer viết.

Về quy trình tạo ra cuốn sách, Springer giải thích trong tài liệu tiếp thị: “Nói chung, tôi đã hướng dẫn ChatGPT viết những câu chuyện cảm động, sâu sắc, gồm khoảng…” 400 từ. Tôi yêu cầu nó tạo ra các mối liên hệ, ví dụ, giữa các câu chuyện trong Cựu Ước và Tân Ước và cung cấp cho nó các tham chiếu Kinh Thánh để sử dụng.”

“Tôi giống như một nhạc trưởng dàn nhạc, luôn có thể hướng dẫn và điều khiển các nhạc công chơi theo một cách nhất định,” ông nói. “Tôi luôn hướng dẫn ChatGPT sử dụng giọng điệu nào và tạo ra những mối liên hệ nào.”

Springer nói với tờ The Pillar rằng văn bản được hình thành thông qua quá trình thử nghiệm của ông với ChatGPT, và mong muốn giúp mọi người có những hiểu biết mới về Kinh Thánh, điều mà ông tin rằng có thể tìm thấy thông qua các lời kể của ChatGPT, được tạo ra dưới sự chỉ đạo của ông.

“Tôi nhận ra rằng việc sử dụng AI để viết truyện là một vấn đề gây tranh cãi,” Springer viết trong phần giới thiệu cuốn sách của mình. “Tôi hiểu cả hai mặt của vấn đề này. Tôi muốn nói rằng đối với dự án này, sự hợp tác giữa ChatGPT và tôi đã tạo ra một sản phẩm cuối cùng giúp nâng cao những gì tôi có thể tự làm được, mặc dù tôi vẫn thấy rõ bản thân mình được phản ánh trong kết quả cuối cùng. Tôi đề nghị bạn hãy cho cuốn sách một cơ hội và tự quyết định xem bạn có nghĩ rằng những gì được tạo ra ở đây là đáng giá hay không.”

Trả lời phỏng vấn tờ The Pillar, Springer giải thích rằng ông không tự viết các câu chuyện vì ông viết theo phong cách “học thuật, khô khan”, điều này sẽ không thu hút được sự chú ý của độc giả.

Ông nói thêm: “Những gì Chat đã làm là điều mà tôi khó có thể làm được. Tôi mất một năm để viết cuốn sách – để hoàn thiện nó thôi. Với tốc độ của tôi, tôi sẽ mất từ 5 đến 10 năm để làm được điều đó. Vì vậy, tôi quyết định hợp tác với Chat và tận dụng thế mạnh của nhau.

Chat có thể làm một số việc mà có lẽ tôi sẽ khó có thể làm được. Và tôi chắc chắn có thể làm những việc mà Chat không thể làm được, chẳng hạn như cách trình bày và kể lại những mối liên hệ cần tạo ra, rồi thêm vào đó những suy gẫm của riêng tôi dựa trên kinh nghiệm của mình. Đó là lý do tại sao tôi nghĩ đó là một sự hợp tác rất hiệu quả.” Springer cho biết, mặc dù ông đã trở thành người sử dụng ChatGPT rất thành thạo — sử dụng nó cho cả việc viết sách và phát triển các kế hoạch điều trị trong công việc sức khỏe tâm thần của mình — “nhưng nó không thể là lời phán quyết cuối cùng, và đó là mối nguy hiểm, rằng chúng ta có thể ủy thác suy nghĩ và thậm chí cả phán đoán của mình cho Chat hoặc AI. Bởi vì làm như vậy rất dễ.”

Khi nói chuyện với The Pillar, Springer đã vài lần tự xưng mình và ChatGPT là “chúng tôi”, và tự sửa lại mỗi lần.

Ông nói rằng ông đánh giá cao những lời cảnh báo của Đức Giáo Hoàng Leo về việc áp đặt vẻ ngoài của nhân cách lên các mô hình ngôn ngữ lớn, và cho biết ông đã nhận thấy ở bản thân mình “sự lôi kéo hướng tới xu hướng đó” trong một số trường hợp.

Tuy nhiên, Springer nói với tờ The Pillar rằng mặc dù ông thấy một số nguy hiểm trong việc nhân cách hóa trí tuệ nhân tạo, ông cũng tin rằng Chúa có thể hoạt động trong sự “hợp tác” giữa trí tuệ nhân tạo và con người. Springer cho biết ông coi mình như một “công cụ” trong quá trình hợp tác đó.

“Và tôi thực sự coi nó như một công cụ truyền giáo để đưa cuốn sách này ra ngoài theo cách sử dụng Chat như một thứ có thể nâng cao những gì tôi làm,” ông nói thêm. “Tôi thực sự đã nhận được phản hồi từ khá nhiều người nói rằng cuốn sách này thực sự đã chạm đến trái tim họ.”

Mặc dù Springer là người Công Giáo, nhưng văn bản này không chỉ nhắm đến đối tượng Công Giáo, và lời tựa của nó được viết bởi một mục sư Giám Lý quen biết của Springer.

Nhưng cuốn sách đã thu hút sự chú ý trong số những người Công Giáo ở Giáo phận Trenton, sau khi một thông cáo báo chí được phát hành gần đây cho biết cuốn sách đã nhận được “sự chứng thực của Giáo Hội Công Giáo” từ Giám mục O’Connell. Một số người Công Giáo trong giáo phận đã đặt câu hỏi về sự ủng hộ rõ ràng này, đặc biệt lưu ý rằng O’Connell dường như là giám mục Công Giáo đầu tiên ủng hộ một văn bản được tạo ra chủ yếu bởi AI.

“Tôi thực sự thích đọc những suy ngẫm sâu sắc của Tiến sĩ Joseph Springer về Kinh Thánh trong cuốn sách ‘Trò chuyện với Kinh Thánh’ của ông ấy,” lời ủng hộ rõ ràng của O’Connell cho biết.

“Những suy nghĩ của ông ấy rõ ràng được truyền cảm hứng từ nhiều năm đọc và lắng nghe Lời Chúa trong khi tiếp xúc với những khách hàng đã sử dụng chuyên môn và dịch vụ của ông ấy với tư cách là một nhà tâm lý học. Dễ tiếp cận với mọi người ở các giai đoạn khác nhau trong hành trình tâm linh của họ, những suy niệm của Tiến sĩ Springer chạm đến cả tâm trí và trái tim của những người đang tìm cách làm sâu sắc thêm nhận thức về sự hiện diện và công việc của Chúa trong cuộc sống của chính họ, đặc biệt là thông qua việc đọc Lời Chúa. Ông ấy đã tạo ra một ‘người bạn đồng hành của đức tin’ cho trải nghiệm sống của những người tìm đến ông ấy để được hướng dẫn và khích lệ.”

Mặc dù thông cáo báo chí coi sự ủng hộ của ĐC O’Connell là “sự ủng hộ của Giáo Hội Công Giáo”, một đại diện của Giáo phận Trenton nói với tờ The Pillar hôm thứ Năm rằng điều đó không chính xác. Người phát ngôn giải thích rằng giám mục chưa cấp phép xuất bản hoặc phê chuẩn chính thức cho văn bản này để xuất bản và sử dụng trong bối cảnh Công Giáo, và rằng giám mục không coi cuốn sách là “một tác phẩm quan trọng về mặt thần học hoặc giáo lý”, mà chỉ là “một nguồn suy gẫm tiềm năng cho những người đang trên hành trình tâm linh”.

Người phát ngôn giải thích rằng Giám mục O’Connell biết về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình tạo ra văn bản – mặc dù không rõ ở mức độ nào – và rằng Springer, tác giả của cuốn sách, đã “đảm bảo với Giám mục O’Connell rằng ông đã thực hiện công việc của mình đối với cuốn sách theo cách phù hợp với hướng dẫn của Đức Giáo Hoàng Leo trong thông điệp gần đây của ngài”.

Sau khi có những câu hỏi về vấn đề này, nhà xuất bản Springer đã rút lại thông cáo báo chí của mình, nói rằng đó là kết quả của “sự hiểu lầm”. “Chúng tôi xin đính chính lại tuyên bố đó, rằng chúng tôi không có ý ám chỉ Giám mục O’Connell hay Giáo Hội Công Giáo đã đặc biệt tán thành cuốn sách, và tuyên bố đó là do hiểu lầm. Chúng tôi thành thật xin lỗi vì bất kỳ sự hiểu lầm nào mà điều này có thể gây ra,” một tuyên bố ngày 28 tháng 8 từ Nhà xuất bản Andy Fairchild cho biết.

—

Về phần mình, Đức Giáo Hoàng Leo đã nhấn mạnh rằng các văn bản được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo (AI) nên công khai sự thật đó, như nhà xuất bản Springer đã làm. Nhưng trong thông điệp Magnifica humanitas, Đức Giáo Hoàng cảnh báo rằng các công cụ trí tuệ nhân tạo “thiếu góc nhìn về tình cảm, mối quan hệ và tâm linh mà qua đó con người trưởng thành trong sự khôn ngoan.”

Đầu năm nay, Đức Giáo Hoàng Leo cũng than thở rằng “các hệ thống trí tuệ nhân tạo ngày càng kiểm soát việc sản xuất văn bản, âm nhạc và video. Điều này khiến phần lớn ngành công nghiệp sáng tạo của con người có nguy cơ bị phá bỏ và thay thế bằng nhãn ‘Được hỗ trợ bởi AI’, biến con người thành những người tiêu dùng thụ động của những suy nghĩ chưa được suy gẫm và các sản phẩm vô danh mà không có quyền sở hữu hay tình yêu thương. Trong khi đó, những kiệt tác của thiên tài nhân loại trong lĩnh vực âm nhạc, nghệ thuật và văn học đang bị thu hẹp lại thành những nơi huấn luyện đơn thuần cho máy móc.” Springer cho biết ông đồng ý với nhận định đó, và cuốn sách của ông được tạo ra theo đúng những chỉ dẫn đó.

“Về cách tôi tiếp cận cuốn sách này, tôi đã nỗ lực rất nhiều để đặt yếu tố con người và yếu tố cá nhân của tôi lên hàng đầu, và mọi thứ đều thông qua tôi. Bởi vì tôi nhận thấy rủi ro là tôi có thể chỉ nói với Chat, ‘Hãy viết một câu chuyện về chủ đề này chủ đề kia,’ rồi chấp nhận nó và đưa vào sách mà không đọc kỹ.”

Springer nói rằng điều đó làm cho tác phẩm của ông khác biệt so với điều ông gọi là “sản phẩm cẩu thả của AI”.

“Theo tôi hiểu, ‘sản phẩm cẩu thả’ là thế này: Có một quảng cáo cách đây nhiều năm về một loại lò nướng quay, trong đó người đàn ông sẽ cho gà vào và nói, ‘Cài đặt rồi quên đi.’ ‘Sản phẩm cẩu thả của AI, theo như tôi hiểu, chỉ đơn giản là bảo AI viết một cái gì đó rồi chấp nhận nó một cách hời hợt. Tôi nghĩ đó chính là ‘sản phẩm cẩu thả’.” “Tôi nghĩ điểm khác biệt ở tôi là tôi đã xem xét kỹ lưỡng từng câu chuyện, không biết bao nhiêu lần rồi. Và tôi không phải là nhà thần học, nhưng tôi cố gắng thể hiện sự tôn trọng tối đa. Tôi đã cố gắng tiếp cận truyền thống Kitô giáo một cách tốt nhất có thể, để hiểu rõ ranh giới ở đâu. Và sau đó, ở những điểm khác, tôi chỉnh sửa những phần cụ thể mà tôi nghĩ, ‘Có lẽ điều này hơi quá giới hạn,’ hoặc, ‘Điều này có thể được diễn đạt tốt hơn.’ Vì vậy, nó mang tính tương tác rất cao. Và cảm nhận của tôi về sự cẩu thả chỉ đơn giản là ý tưởng ‘cài đặt xong rồi quên đi’.”

—

Trước thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Giáo Hoàng Leo, và sự quan tâm của ngài trong việc đánh giá các ứng dụng đạo đức của trí tuệ nhân tạo cả trong Giáo hội và trong xã hội rộng lớn hơn, sự ủng hộ ban đầu của O’Connell đã gây ra những câu hỏi trong giáo phận Trenton khi thông cáo báo chí “Trò chuyện với Kinh Thánh” được lưu hành trong cộng đồng Công Giáo địa phương.

Một phát ngôn viên của giáo phận Trenton nói với tờ The Pillar rằng “để tránh bất kỳ sự nhầm lẫn nào, [giám mục] đã yêu cầu rút lại những bình luận của ngài [về văn bản] khỏi ấn phẩm.”