Nicole Winfield, Sylvie Corbet Và John Leicester của Hãng tin A.P. ngày 26 tháng 9 năm 2026 tường trình từ Paris: Đức Giáo Hoàng Leo XIV cảnh báo hôm thứ Sáu rằng một “thiên đường của máy móc” có nguy cơ làm suy yếu nhân loại khi ngài mở đầu chuyến đi đến Pháp bằng cách đặt ra những câu hỏi cơ bản về ý nghĩa của con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo, cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân và các mối đe dọa khác đối với chính sự sống.

Đức Leo nêu lên những lo ngại hiện hữu về tiến bộ khoa học, cuộc sống và nhân quyền trong bài phát biểu khai mạc với Tổng thống Emmanuel Macron và các nhà chức trách tại Điện Élysée, sau đó với các nhà ngoại giao và nhân viên Liên Hợp Quốc tại trụ sở của UNESCO, tổ chức văn hóa và giáo dục của Liên Hợp Quốc.

Với các cuộc chiến tranh đang hoành hành ở Châu Âu và Trung Đông, ngài tái khẳng định sự phản đối của Vatican đối với vũ khí hạt nhân và nói rằng học thuyết ngăn chặn hạt nhân là “sai lầm” vì nó chỉ thúc đẩy một cuộc chạy đua vũ trang mới.

Ngài nói: “Hòa bình không phải là sự cân bằng quyền lực; đúng hơn, nó được xây dựng từng ngày thông qua đối thoại và công lý”.

Như mọi người đã biết, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã đến Paris, Pháp trong chuyến thăm bốn ngày. Ngài có bốn ngày căng thẳng ở Pháp, nơi Giáo Hội Công Giáo đã mất chỗ đứng trong việc ảnh hưởng đến các vấn đề đạo đức do cách tiếp cận nghiêm ngặt đối với chủ nghĩa thế tục được quy định trong Hiến pháp Pháp.

Tuy nhiên, hàng ngàn người đã xếp hàng trên tuyến đường đoàn xe của ngài, vẫy cờ Pháp và cờ Tòa thánh, bất chấp hàng giờ bất chấp cái nóng trái mùa để được thoáng nhìn ngài. Số lượng người tham dự đã cho thấy mức độ quan tâm đáng ngạc nhiên đối với chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo – chuyến thăm cấp nhà nước chính thức đầu tiên của một vị Giáo hoàng tới Pháp trong suốt 18 năm qua.

"Được nhìn thấy ngài cầu nguyện cùng chúng tôi mang lại niềm an ủi cho đức tin và hành trình của chúng tôi," Nữ tu Antonia Faye người Senegal chia sẻ. Bà tỏ ra vô cùng phấn khởi sau khi tham dự sự kiện đầu tiên trong đời có sự hiện diện của Giáo hoàng – một buổi cầu nguyện tối tại Nhà thờ Đức Bà, nơi vang lên tiếng hát của các ca đoàn tựa như thiên thần cùng âm thanh hùng tráng từ cây đàn đại phong cầm của nhà thờ.

"Ở bên cạnh Đức Giáo Hoàng mang lại cảm giác khác biệt so với việc chỉ có một mình hay tự cầu nguyện. Chúng tôi cảm nhận được phước lành đang tuôn đổ xuống trên mình," bà nói.

Chuyến thăm Pháp của Đức Giáo Hoàng dự kiến thu hút 1 triệu người, bao gồm Thánh lễ, canh thức tại Paris và chuyến đi đến Lourdes

Ngài sẽ thấy một nước Pháp thế tục có quan điểm trái ngược với giáo lý Công Giáo về vấn đề sự sống

Một chuyến thăm mang tính dấu ấn khi nhiệm kỳ của ông Macron sắp kết thúc

Đối với ông Macron – người không được phép tranh cử nhiệm kỳ thứ ba trong cuộc bầu cử tháng Năm – việc tiếp đón vị Giáo hoàng người Mỹ này được xem như một dấu ấn quan trọng. Trước đó, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhiều lần từ chối thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước chính thức tới Pháp trong suốt 12 năm tại vị, đồng thời kiên quyết không tham dự lễ khánh thành Nhà thờ Đức Bà sau khi được trùng tu vào năm 2024 – một dự án mà ông Macron đã nỗ lực thúc đẩy.

"Đối với một Tổng thống như ông Macron, người đang ở giai đoạn cuối nhiệm kỳ, việc sánh bước bên Giáo hoàng và tận dụng một phần sự ủng hộ mà công chúng dành cho ngài có thể mang ý nghĩa quan trọng," ông Charles Mercier, Giám đốc bộ phận nghiên cứu lịch sử và xã hội học Công Giáo tại Đại học EPHE Paris, nhận định. Khi nhiệm kỳ chỉ còn bảy tháng, tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Macron đang ở mức thấp kỷ lục, do sự phẫn nộ về chi phí sinh hoạt leo thang cũng như những chỉ trích về khoản nợ và thâm hụt ngân sách ngày càng tăng cùng sự xuống cấp của các dịch vụ công tại Pháp.

Mỉm cười rạng rỡ khi nghe Đức Leo nói tiếng Pháp, ông Macron cảm ơn Đức Giáo Hoàng vì chuyến thăm và chia sẻ: "Ngài đã dành thời gian cho chuyến thăm dài ngày tới đây cùng chúng tôi, và điều đó thật sự rất cảm động."

Đức Leo kêu gọi người dân Pháp suy ngẫm về những vấn đề lớn lao của cuộc sống.

Khác với Đức Giáo Hoàng Phanxicô – người thường đến thăm các cộng đồng Công Giáo nhỏ bé ở xa Rome – Đức Giáo Hoàng Leo đặc biệt chú trọng việc khơi dậy và khẳng định lại cội rễ Kitô giáo của châu Âu. Ngài nỗ lực truyền tải thông điệp của Giáo hội về giá trị và phẩm giá con người tại một quốc gia đã đưa quyền phá thai vào Hiến pháp năm 2024, và nơi các nhà lập pháp vừa thông qua dự luật cho phép người trưởng thành mắc bệnh nan y được sử dụng thuốc gây tử vong.

Giới lãnh đạo Công Giáo Pháp đã kịch liệt phản đối các biện pháp này, tuân theo giáo lý Công Giáo về việc bảo vệ sự sống con người từ lúc thụ thai cho đến khi qua đời tự nhiên.

Trong bài phát biểu trước ông Macron cùng các quan chức chính phủ và ngoại giao, Đức Giáo Hoàng Leo nhắc nhở nước Pháp về "cội rễ Kitô giáo sâu sắc" của mình và kêu gọi người dân Pháp ghi nhớ rằng quyền sống là "nền tảng không thể thiếu của mọi quyền con người khác."

Mối quan tâm của ngài về phẩm giá con người và nhân loại nói chung còn mở rộng sang cả những mối đe dọa từ trí tuệ nhân tạo (AI).

"Nghịch lý đang ngày càng trở nên rõ ràng: trong khi người ta gán 'trí tuệ' cho các hệ thống máy tính, thì chúng ta lại gặp khó khăn trong việc công nhận phẩm giá bất khả xâm phạm của con người; cuộc sống của họ bị đánh giá dựa trên tiêu chuẩn hiệu năng, và khi bị coi là không còn mang lại năng suất, họ sẽ bị chối bỏ và gạt sang bên lề," ngài nói.

Ngay từ khi bắt đầu triều đại giáo hoàng, Đức Leo đã xác định AI là một trong những thách thức lớn nhất mà nhân loại phải đối diện. Ngài đã dành thông điệp đầu tiên của mình – "Nhân loại Tuyệt vời" (Magnificent Humanity) – cho chủ đề này, kêu gọi các quy định chặt chẽ và yêu cầu các nhà phát triển AI hành động vì lợi ích chung thay vì chỉ vì lợi nhuận.

ĐứcGiáo hoàng Leo cũng kêu gọi các nhà phát triển AI và các nhà lãnh đạo chính trị chịu trách nhiệm quản lý lĩnh vực này hãy chậm lại một nhịp – một lời kêu gọi mà gần đây dường như đã được một số công ty AI hàng đầu nghiêm túc tiếp nhận. “Nếu muốn tránh đánh mất bản chất con người giữa một ‘thiên đường máy móc’ đang xâm nhập và định hình cuộc sống thường nhật, chúng ta cần cấp thiết giáo dục về khả năng phân định đạo đức và nhận thức được những giá trị thiện lành,” ngài nói.

Trước đó, Đức Leo chia sẻ với các phóng viên rằng ngài rất vui khi thông điệp của mình được lắng nghe và hy vọng cuộc đối thoại mà Vatican khởi xướng với các công ty công nghệ sẽ được tiếp tục.

“Và tôi nghĩ rằng từ góc độ của họ, nhiều người trong số họ rất cởi mở trong việc tìm kiếm các giải pháp để đảm bảo rằng AI không thay thế hay cuối cùng là hủy hoại nhân loại, mà thay vào đó sẽ là một công cụ phục vụ con người,” ngài nói.

Chuyến thăm Nhà thờ Đức Bà mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã từ chối

Sau đó vào ngày thứ Sáu, Đức Leo đã chủ trì buổi cầu nguyện chiều tại Nhà thờ Đức Bà Paris – công trình có kiến trúc vươn cao đầy ấn tượng; ngài là vị giáo hoàng đầu tiên cử hành nghi thức tại đây kể từ sau vụ hỏa hoạn kinh hoàng năm 2019, sự kiện đã thiêu rụi phần mái và làm sập ngọn tháp của nhà thờ.

Sau khi được bao quanh bởi đám đông các nữ tu đầy hào hứng ở bên ngoài, Đức Leo bước dọc theo lối đi chính, hòa cùng tiếng đàn đại phong cầm vang dội từ phía trên và tiếng reo hò từ các hàng ghế bên dưới. Khi tiếng chuông ngân vang, ngài quỳ gối cầu nguyện trong thinh lặng, ngay tại nơi mà vào năm 2019, ngọn lửa đã thiêu rụi và làm sập các thanh xà mái.

Đức Leo trầm trồ trước vẻ rực rỡ của những ô cửa kính màu cùng những hàng cột màu kem đã được phục dựng, đồng thời ngợi khen các nghệ nhân đã thực hiện công việc trùng tu này. Ngài khích lệ các linh mục và nữ tu đang ngồi tại đây hãy lấy cảm hứng từ nỗ lực chung nhằm hồi sinh kiệt tác kiến trúc Gothic này.

Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô từng từ chối thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước chính thức tới Pháp, và cũng thẳng thừng từ chối lời mời của Tổng thống Macron về việc tham dự lễ mở cửa lại nhà thờ vào năm 2024 – sự kiện quy tụ hàng chục nhà lãnh đạo thế giới.

Tuy nhiên, ngài đã thực hiện ba chuyến đi ngắn ngày đến các thành phố của Pháp, bao gồm Strasbourg vào năm 2014, cùng Marseille và Corsica vào năm 2024 – chuyến thăm kéo dài một ngày và cũng là chuyến công du nước ngoài cuối cùng của ngài.