
"Thời gian dành cho cầu nguyện, suy niệm và suy tư là điều không thể thiếu trong ngày và tuần của người Kitô hữu."
Theo Kathleen N. Hattrup, trong bản tin ngày 14 tháng 1, 2026 của Aleteia, như ngài đã thông báo tuần trước, Đức Giáo Hoàng Leo XIV vào ngày 14 tháng 1 đã bắt đầu một chủ đề mới cho các bài giáo lý Thứ Tư: các văn kiện của Công đồng Vatican II. Để bắt đầu, ngài đã chọn Dei Verbum, hiến chế của công đồng về Kinh Thánh.
Đức Thánh Cha đã nói về văn kiện này trong bối cảnh lời mời gọi của Chúa Giêsu để làm bạn với Người.
Chúa Giêsu Kitô đã biến đổi triệt để mối quan hệ của con người với Thiên Chúa, từ nay trở đi là mối quan hệ bạn hữu.
Thiên Chúa mặc khải chính mình qua Lời của Người, Đức Giáo Hoàng giải thích: "Bằng cách nói chuyện với chúng ta, Thiên Chúa mặc khải chính mình cho chúng ta như một Người Đồng Hành, Đấng mời gọi chúng ta làm bạn với Người."
Và chúng ta cũng được yêu cầu phải nói chuyện với Thiên Chúa.
Thái độ đầu tiên cần trau dồi là lắng nghe, để Lời Chúa có thể thấm nhuần tâm trí và trái tim chúng ta; đồng thời, chúng ta được yêu cầu phải nói chuyện với Thiên Chúa, không phải để truyền đạt cho Người những gì Người đã biết, mà là để tự tỏ bày chính chúng ta cho chúng ta.
Dưới đây là bản dịch đầy đủ bài giáo lý của Đức Giáo Hoàng, dựa vào bản tiếng Anh của Tòa Thánh:
~
Giáo lý: Các Văn kiện của Công đồng Vatican II. Hiến chế Tín lý Dei Verbum. 1. Thiên Chúa nói với con người như bạn hữu (Bài đọc: Gioan 15:15).
Anh chị em thân mến, chào anh chị em buổi sáng và xin chào mừng anh chị em!
Chúng ta đã bắt đầu chu kỳ giáo lý về Công đồng Vatican II. Hôm nay, chúng ta sẽ bắt đầu xem xét kỹ hơn Hiến chế Tín lý Dei Verbum, về Mặc Khải Thiên Chúa.
Đây là một trong những Hiến chế đẹp nhất và quan trọng nhất của Công đồng và, để giới thiệu Hiến chế này, điều hữu ích là nhớ lại lời của Chúa Giêsu: “Thầy không còn gọi anh em là tôi tớ nữa, vì tôi tớ không biết việc chủ mình làm; nhưng Thầy đã gọi anh em là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy đã nghe từ Cha Thầy, Thầy đã cho anh em biết” (Ga 15:15).
Đây là một điểm cơ bản của đức tin Kitô giáo, mà Dei Verbum nhắc nhở chúng ta: Chúa Giêsu Kitô đã biến đổi triệt để mối quan hệ của con người với Thiên Chúa, từ nay trở đi là mối quan hệ hữu nghị. Vì vậy, điều kiện duy nhất của giao ước mới là tình yêu.
Thánh Augustinô, khi bình luận về đoạn này trong Tin Mừng thứ tư, nhấn mạnh đến viễn cảnh ân sủng, chỉ có ân sủng mới có thể khiến chúng ta trở thành bạn hữu của Thiên Chúa trong Con của Người (Bình luận về Tin Mừng Gioan, Bài giảng 86). Thật vậy, một câu châm ngôn cổ xưa đã nói: “Amicitia aut pares invenit, aut facit” – “tình bạn được sinh ra giữa những người bình đẳng, hoặc làm cho họ bình đẳng”. Chúng ta không bình đẳng với Thiên Chúa, nhưng chính Thiên Chúa làm cho chúng ta giống Người trong Con của Người.
Vì lý do này, như chúng ta có thể thấy trong toàn bộ Kinh Thánh, trong Giao Ước có một khoảnh khắc đầu tiên của sự xa cách, trong đó giao ước giữa Thiên Chúa và loài người luôn luôn bất đối xứng: Thiên Chúa là Thiên Chúa và chúng ta là tạo vật. Tuy nhiên, với sự giáng lâm của Con Thiên Chúa trong thân xác con người, Giao Ước mở ra mục đích cuối cùng của nó: trong Chúa Giêsu, Thiên Chúa biến chúng ta thành con cái Người, và kêu gọi chúng ta trở nên giống Người, dù trong sự yếu đuối của con người. Sự giống nhau của chúng ta với Thiên Chúa, do đó, không đạt được thông qua sự vi phạm và tội lỗi, như con rắn đã gợi ý cho E-và (xem Sáng Thế 3:5), mà trong mối quan hệ của chúng ta với Con Thiên Chúa làm người.
Những lời của Chúa Giêsu mà chúng ta đã nhắc lại – “Thầy đã gọi anh em là bạn hữu” – được lặp lại trong Hiến chế Dei Verbum, một hiến chế khẳng định rằng: “Do đó, qua sự mặc khải này, Thiên Chúa vô hình, (xem Cô-lô-sê 1:15; 1 Ti-mô-thê 1:17), do sự dư dật của tình yêu thương của Người đã nói với loài người như bạn hữu (xem Xuất hành 33:11; Gioan 15:14-15) và sống giữa họ (xem Ba-rúc 3:38), để Người có thể mời gọi và đón nhận họ vào sự thông công với chính Người” (số 2).
Trong sách Sáng Thế, Thiên Chúa đã trò chuyện với tổ phụ đầu tiên của chúng ta, tham gia vào cuộc đối thoại với họ (xem Dei Verbum, 3); và khi cuộc đối thoại này bị gián đoạn bởi tội lỗi, Đấng Tạo Hóa không ngừng tìm kiếm sự gặp gỡ với các tạo vật của Người và thiết lập giao ước với họ. Trong Mặc Khải Kitô giáo, tức là khi Thiên Chúa trở thành người trong Con của Người để tìm kiếm chúng ta, cuộc đối thoại đã bị gián đoạn được phục hồi một cách dứt khoát: Giao Ước mới và vĩnh cửu, không gì có thể chia cách chúng ta khỏi tình yêu của Người. Do đó, Mặc Khải của Thiên Chúa mang bản chất đối thoại của tình bạn và, như trong kinh nghiệm về tình bạn giữa con người, nó không chấp nhận sự im lặng, mà được nuôi dưỡng bởi sự trao đổi những lời chân thành.
Hiến chế Dei Verbum cũng nhắc nhở chúng ta về điều này: Thiên Chúa nói với chúng ta. Điều quan trọng là phải nhận ra sự khác biệt giữa lời nói và sự nói chuyện phiếm: điều sau chỉ dừng lại ở bề mặt và không đạt được sự hiệp thông giữa con người, trong khi trong các mối quan hệ đích thực, lời nói không chỉ dùng để trao đổi thông tin và tin tức, mà còn để tiết lộ chúng ta là ai. Lời nói sở hữu một chiều kích mặc khải tạo ra mối quan hệ với người khác. Theo cách này, bằng việc trò chuyện với chúng ta, Thiên Chúa tỏ bày chính mình cho chúng ta như một Người Đồng Hành, người mời gọi chúng ta kết bạn với Người.
Từ quan điểm này, thái độ đầu tiên cần trau dồi là lắng nghe, để Lời Chúa có thể thấm nhuần vào trí khôn và trái tim chúng ta; đồng thời, chúng ta cần phải trò chuyện với Thiên Chúa, chứ không phải truyền đạt cho Người những gì Người đã biết, nhưng cần phải tự biểu lộ chính chúng ta cho chúng ta.
Vì vậy, cần có sự cầu nguyện, trong đó chúng ta được mời gọi sống và vun đắp tình bạn với Chúa. Điều này trước hết được thực hiện trong lời cầu nguyện phụng vụ và cộng đồng, trong đó chúng ta không quyết định mình muốn nghe gì từ Lời Chúa, mà chính Người nói với chúng ta qua Giáo hội; sau đó, điều này được thực hiện trong lời cầu nguyện cá nhân, diễn ra trong nội tâm của trái tim và trí khôn. Thời gian dành cho cầu nguyện, suy niệm và suy tư không thể thiếu trong ngày và tuần sống của người Kitô hữu. Chỉ khi chúng ta nói chuyện với Chúa, chúng ta mới có thể nói về Người.
Kinh nghiệm của chúng ta cho thấy tình bạn có thể kết thúc bởi một hành động chia lìa đột ngột, hoặc bởi một loạt các hành động thờ ơ hàng ngày làm xói mòn mối quan hệ cho đến khi nó mất đi. Nếu Chúa Giêsu mời gọi chúng ta làm bạn, chúng ta đừng bỏ qua lời mời gọi này. Hãy đón nhận nó, hãy chăm sóc mối quan hệ này, và chúng ta sẽ khám phá ra rằng tình bạn với Chúa là ơn cứu độ của chúng ta.