Thời điểm Đức Giáo Hoàng đưa ra thông báo và lịch phẫu thuật trong tuần này cho thấy đây không hoàn toàn là sự lựa chọn chủ động về mặt thời gian.

Ed. Condon, đồng chủ bút The Pillar, trong bản tin 13/10/2026, cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã thông báo vào Chúa Nhật rằng ngài sẽ trải qua cuộc phẫu thuật trong tuần này để loại bỏ một "nốt" (khối u nhỏ) ở phổi. Ngài đưa ra thông báo này vào cuối bài huấn dụ Kinh Truyền Tin (Angelus) hôm Chúa Nhật và xin mọi người cầu nguyện cho ngài.

"Thưa tất cả anh chị em, gần đây, trong một số lần kiểm tra sức khỏe, các bác sĩ đã phát hiện một nốt ở phổi của tôi. Nó được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và khu trú tại một vị trí cụ thể," Đức Giáo Hoàng Leo nói. "Các bác sĩ nhận thấy cần phải can thiệp y tế, vì vậy, theo lời khuyên của họ, tôi đã quyết định phẫu thuật để loại bỏ nó. Thủ thuật này đã được lên lịch thực hiện trong vài ngày tới. Tôi cảm ơn sự ủng hộ về mặt tinh thần của anh chị em và xin phó thác bản thân vào lời cầu nguyện của mọi người."

Văn phòng Báo chí Tòa Thánh sau đó cho biết thêm rằng Đức Giáo Hoàng Leo dự kiến sẽ phẫu thuật tại bệnh viện Gemelli vào thứ Ba, ngày 13 tháng 10. Ngài dự kiến sẽ nằm lại bệnh viện Gemelli tới một tuần để hồi phục; sau đó, theo kế hoạch hiện tại, ngài vẫn sẽ thực hiện chuyến tông du lớn nhất và dài nhất từ trước đến nay tới Argentina, Uruguay và Peru, bắt đầu từ ngày 6 tháng 11.

Dễ hiểu là những lời cầu nguyện đã được gửi đến từ các giáo phận trên khắp thế giới, cùng với những lời chúc tốt đẹp từ các nguyên thủ quốc gia và các tổ chức quốc tế.

Vậy người Công Giáo nên lo lắng đến mức nào về sức khỏe của Đức Giáo Hoàng? Cách truyền thông của Vatican về ca phẫu thuật sắp tới của Đức Giáo Hoàng Leo, xét trên nhiều phương diện, là một cách tiếp cận mới đối với các vấn đề sức khỏe của vị giáo hoàng. Tuy nhiên, bất chấp sự cởi mở đích thân của ngài, thông tin từ Tòa Thánh có lẽ cũng đặt ra nhiều câu hỏi không kém gì những giải đáp mà nó mang lại.

Cần phải nói rằng, quyết định tự mình công bố tình trạng sức khỏe và việc sắp nhập viện trong buổi đọc Kinh Truyền Tin Chúa Nhật của Đức Giáo Hoàng Leo đã là một sự kiện đáng chú ý.

Theo truyền thống, sức khỏe của các vị giáo hoàng thường không được thảo luận công khai hay chính thức, trừ khi hoàn cảnh bắt buộc phải làm như vậy. Một sự kiện đáng nhớ là vào năm 2023, Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô đã được xe cấp cứu đưa khẩn cấp đến bệnh viện Gemelli với các dấu hiệu ngưng tim theo lời những người thân cận, trong khi Văn phòng Báo chí Tòa Thánh (Sala Stampa) lại đưa ra tuyên bố khẳng định ngài chỉ đến để thực hiện các xét nghiệm "đã được lên lịch từ trước".

Việc Đức Giáo Hoàng Leo quyết định tự mình công bố tình trạng sức khỏe với sự thẳng thắn đáng kể cho thấy một bước chuyển mình quan trọng trong chính sách truyền thông tại Điện Tông Tòa. Điều này có thể phản ánh một thái độ cởi mở hơn một cách chủ đích – trái ngược với lối né tránh rườm rà, sáo rỗng truyền thống – đồng thời là kết quả bước đầu từ sự hiện diện của một vị giáo hoàng và một vị trưởng Bộ Truyền thông (Dicastery for Communications) người Mỹ, những người luôn coi sự trung thực là nguyên tắc nền tảng.

Tuy nhiên, cũng cần thừa nhận rằng có khả năng tình trạng của Đức Giáo Hoàng nghiêm trọng đến mức không thể che giấu hay xem nhẹ; do đó, quyết định công khai tối đa được đưa ra nhằm ngăn chặn những đồn đoán về sức khỏe của ngài.

Quả thực, Đức Giáo Hoàng Leo dường như đã nỗ lực hết sức để trấn an dư luận khi nhấn mạnh rằng, bất kể chẩn đoán chính xác là gì, thì vấn đề này vẫn "khu trú tại một vị trí cụ thể" và đang ở "giai đoạn đầu". Tất nhiên, đối với bất cứ ai đang lắng nghe, việc đề cập đến một "nốt" (khối nhỏ) trong phổi sẽ ngay lập tức khơi dậy những suy nghĩ – và cả những lời cầu nguyện – xoay quanh các từ ngữ chưa được nhắc đến, chẳng hạn như "ung thư", "khối u", "lành tính" hay "ác tính".

Cần nói rõ rằng, xét về mặt y khoa, có thể chưa có từ ngữ nào trong số đó thực sự phù hợp vào lúc này. Và hoàn toàn có cơ sở để tin rằng Đức Giáo Hoàng Leo đang chia sẻ gần như tất cả thông tin mà chính ngài nắm được ở giai đoạn hiện tại.

Tuy nhiên, bối cảnh của thông báo và thời điểm phẫu thuật thực sự dấy lên những lo ngại nghiêm trọng và xác đáng về tình trạng của Đức Giáo Hoàng Leo.

Chúng ta không biết – và cũng không ai có quyền đòi hỏi phải biết – khi nào thì các cuộc kiểm tra y tế định kỳ phát hiện ra vấn đề này. Có thể là tuần trước, tháng trước, hoặc thậm chí sớm hơn nữa. Do đó, khó có thể khẳng định mức độ cấp bách của ca phẫu thuật sắp tới đối với Đức Giáo Hoàng Leo. Tuy nhiên, rõ ràng là vấn đề này mang tính cấp bách và nghiêm trọng. Việc Đức Leo đưa ra thông báo và phải nhập viện ngay trong tuần này đồng nghĩa với việc ngài buộc phải bỏ lỡ phần còn lại cũng như lễ bế mạc hội nghị toàn cầu quy tụ các chủ tịch hội đồng giám mục thế giới – sự kiện do chính ngài triệu tập tại Rome trong tuần này.

Theo thông báo từ Vatican, điều này dẫn đến một số thay đổi quan trọng trong lịch trình: Hồng Y Tagle – người vừa được bổ nhiệm làm Niên trưởng Hồng Y đoàn – sẽ chủ sự Thánh lễ bế mạc vào thứ Tư; đồng thời, ban tổ chức cũng thông báo hoãn việc hoàn thiện văn bản làm việc cuối cùng (hoặc bản tóm tắt) của hội nghị cho đến khi Đức Leo có thể xem xét và đóng góp ý kiến.

Những thay đổi này cho thấy thời điểm phẫu thuật không phải do Đức Leo tự chọn, và ngài đang hành động theo lời khuyên y tế tốt nhất khi quyết định tiến hành gấp. Nếu vấn đề này được phát hiện từ vài tuần trước, có thể tin rằng Đức Giáo Hoàng hẳn đã cho xử lý dứt điểm trước khi hội nghị bắt đầu. Và nếu có thể trì hoãn – dù chỉ vài ngày để hội nghị kết thúc đúng kế hoạch – thì chắc chắn ngài đã chọn phương án đó.

Không loại trừ khả năng Đức Leo chỉ đơn giản sắp xếp lịch trình cho khớp với đội ngũ y tế của ngài; tuy nhiên, đối với một người nắm giữ vai trò quan trọng và nổi bật bậc nhất tại Ý – hay thậm chí là Tây Âu – người ta thường mặc nhiên cho rằng lịch trình của chính vị đó mới là điều mà người khác phải điều chỉnh theo.

Tất cả những điều này cho thấy một phát hiện y khoa mới đây đã dẫn đến một chẩn đoán – hoặc ít nhất là nghi vấn chẩn đoán – mà ở đó "từng ngày đều mang tính quyết định".

Tất nhiên, một yếu tố khác cũng cần được cân nhắc là chuyến tông du sắp tới của Đức Giáo Hoàng Leo đến ba quốc gia Nam Mỹ, bao gồm cả việc trở lại Peru – nơi ngài từng dành nhiều năm phục vụ với tư cách là linh mục và giám mục.

Hoàn toàn có khả năng là các bác sĩ, và chính Đức Giáo Hoàng, đang lo ngại về những hệ quả tiềm tàng của ca phẫu thuật cũng như thời gian cần thiết để hồi phục đối với một người đã 71 tuổi – dù ngài có thể trạng khỏe mạnh và tích cực chơi thể thao.

Đức Giáo Hoàng dự kiến rời Rome vào ngày 6 tháng 11 cho chuyến đi kéo dài 10 ngày qua ba quốc gia và sẽ trở về vào ngày 17 tháng 11. Có thể Đức Giáo Hoàng Leo đơn giản là muốn dành tối đa thời gian cho việc hồi phục sau phẫu thuật, cũng như dự phòng cho những tình huống bất ngờ, để đảm bảo ngài có đủ sức khỏe cho chuyến đi mang tính dấu ấn này.

Mặc dù việc này có thể gây bất tiện và rõ ràng làm đảo lộn kế hoạch vào phút chót đối với hội nghị Amoris, nhưng có lẽ Đức Giáo Hoàng Leo coi trọng chuyến trở về Peru hơn là hội nghị đang diễn ra tại Rome; ngài thà chấp nhận bỏ lỡ hội nghị này còn hơn là có nguy cơ phải hủy chuyến đi về quê hương hoặc phải cắt giảm lịch trình của chuyến đi đó.

Nếu đúng là như vậy, điều này cho thấy sự thận trọng tối đa của Đức Giáo Hoàng khi chuẩn bị cho chuyến công du Mỹ La-tinh, đồng thời cũng là một dấu hiệu cho thấy vị trí ưu tiên mà ngài dành cho hội nghị không thuộc khuôn khổ Thượng Hội đồng Giám mục đang diễn ra tại Rome.

Dù sao đi nữa, có một điều chắc chắn là việc Đức Giáo Hoàng phải dành thời gian – ngay trong tuần lễ này – cho ca phẫu thuật và đợt nằm viện kéo dài là một sự trùng hợp về thời điểm vô cùng đáng tiếc. Rõ ràng, đây là quyết định mà Đức Giáo Hoàng Leo đưa ra dựa trên lời khuyên của các bác sĩ. Cả ngài và đội ngũ y tế đều nhận định rằng việc trì hoãn – dù chỉ vài ngày – cũng sẽ mang lại những rủi ro không thể chấp nhận được đối với sức khỏe của Đức Giáo Hoàng.

Ngay cả khi kỳ vọng và tin rằng Đức Leo sẽ hồi phục hoàn toàn và nhanh chóng, thì đó vẫn nên là một suy nghĩ khiến người Công Giáo ở khắp mọi nơi phải nghiêm túc nhìn nhận lại.