Như Đức Leo đã nhắc đến trong buổi tiếp kiến phái đòan Fadica, vào lúc 5 giờ chiều ngày 18 tháng 11 năm 2026, ngài đã cử hành Thánh Lễ kỷ niệm 400 năm Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô. Sau đây là bài giảng lễ của ngài:

Anh chị em thân mến,
Ngày lễ quy tụ chúng ta trong niềm hân hoan hôm nay đặt ra một câu hỏi cho mỗi người chúng ta: chúng ta cảm thấy thế nào khi bước vào Vương Cung Thánh Đường Thánh Phê-rô? Một chuyến viếng thăm nhà thờ uy nghi này luôn khiến chúng ta cảm động. Chúng ta tràn ngập sự kính sợ, bị lay động bởi sự thánh thiêng của đức tin, sức mạnh của lịch sử và vẻ đẹp của nghệ thuật. Tuy nhiên, tất cả những điều này đều nằm trên một ngôi mộ khiêm nhường: ngôi mộ của người đánh cá vùng Ga-li-lê, Si-mong con ông Giô-na. Tại sao nơi chôn cất này lại trở thành một trong những di tích nổi tiếng nhất trên toàn thế giới, ngay trung tâm của đạo Công Giáo? Tin Mừng chúng ta đã nghe (Mt 16:13-19) cho chúng ta câu trả lời, kể lại đức tin của một người, theo ý muốn của Chúa Giê-su, Thầy và Chúa của mình, trở thành một thụ tạo mới. Trình thuật này hôm nay làm bừng sáng tâm hồn chúng ta khi chúng ta cử hành Bí tích Thánh Thể long trọng đánh dấu kỷ niệm 400 năm Cung hiến Vương cung thánh đường Vatican. Sự kiện này diễn ra vào ngày 18 tháng 11 năm 1626 dưới thời Đức Giáo Hoàng Urban VIII, người đã an nghỉ tại đây, bên cạnh Ngai tòa Tông đồ.
Lời cầu nguyện đó vang vọng qua nhiều thế kỷ, cho chúng ta thấy rõ ý nghĩa và giá trị của kiệt tác chào đón chúng ta, và được Tòa Thánh đặc biệt quan tâm bảo tồn, kể cả qua việc làm của định chế Dinh Thự Thánh Phê-rô [fabric of Saint Peter]. Tôi vui mừng nhân cơ hội này để bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới Đức Hồng Y Mauro Gambetti vì sự phục vụ của ngài với tư cách là Tổng linh mục và Chủ tịch của Dinh Thự, đồng thời chào mừng Đức Tổng Giám Mục Vittorio Viola.
Mọi phần của tòa nhà này đều phục vụ một mục đích: đức tin - đức tin của Phê-rô; đức tin Công Giáo; đức tin của chúng ta. Do đó, toàn thể Vương cung thánh đường vang vọng câu hỏi mà Chúa Ki-tô đặt ra cho các môn đệ của Người: “Nhưng các con nói Thầy là ai?” (câu 15). Khi lắng nghe những lời của Chúa Giê-su, chúng ta là những người đến từ rất nhiều quốc gia khác nhau, được bàn tay của Thánh Phê-rô dẫn dắt, để cùng nhau tuyên xưng sự thật cứu độ: Lạy Chúa, “Chúa là Đấng Mê-xi-a, Con Thiên Chúa hằng sống” (c. 16). Đây là lời tuyên xưng của Petri, lời tuyên xưng mà ngài đã làm chứng cùng với các vị Tử Đạo Rô-ma, đã làm cho mảnh đất Đồi Vatican trở nên sinh hoa trái, để nó có thể sinh hoa trái thánh thiện qua nhiều thế kỷ.
Hôm nay, các bạn thân mến, chúng ta là hoa trái đó: những viên đá sống động, đền thờ của Chúa Thánh Thần được xây dựng trên Chúa Ki-tô, nền tảng của chúng ta. Trong suốt nhiều thế kỷ, nền tảng này là Truyền thống kế vị tông đồ và Truyền thống sống động của Giáo hội, lấy chính Chúa Giê-su làm nguồn gốc và quy luật. Đó là lý do tại sao những lời của Chúa được khắc bằng tiếng La-tinh và tiếng Hy Lạp dọc theo toàn bộ trụ trên của Vương cung thánh đường: “Con là Đá và trên đá này Thầy sẽ xây nhà thờ của Thầy” (c. 18). Suy gẫm về những lời này, Thánh Leo cả đã thốt lên: “Như những gì Phê-rô tin vào Chúa Ki-tô sẽ tồn tại, những gì Chúa Ki-tô thiết lập nơi con người Phê-rô cũng sẽ tồn tại” (De Natale Ipsius, III). Nói cách khác, đó là một thừa tác vụ phục vụ toàn thể Giáo hội, vì phần rỗi của thế giới. Do đó, đây không chỉ đơn thuần là một sự kiện của quá khứ. Giống như Si-mong xứ Ga-li-lê, tất cả chúng ta đều được mời gọi khám phá sứ mệnh của chính mình thông qua cuộc đối thoại với Chúa Giê-su.
Tiếp tục cuộc đối thoại này, Chúa hỏi Tông Đồ của Người: “Con có yêu mến Thầy không?” (Ga 21:17). Con có yêu Thầy không? Đây là một câu hỏi đang đập trong trái tim của mỗi vị giáo hoàng, như những người tiền nhiệm của tôi đã nhận ra, bởi vì “sứ mạng mà Phê-rô đã nhận để chăn dắt đàn chiên của Chúa Giê-su sẽ luôn gắn liền với tình yêu nhưng không này, tình bạn thân thiết này” (Đức Phan-xi-cô, Tông huấn hậu Thượng Hội đồng Christus Vivit, 250). Đối với Si-mong Phê-rô, cũng như đối với mọi môn đệ của Chúa Giê-su, cảm nghiệm về đức tin không thể tách rời khỏi tình bạn với Người, được nhìn nhận là Thiên Chúa đích thực qua nhân tính của Người. Cái tên mới mà Si-mong nhận được làm chứng cho sự thật rằng "cuộc sống theo đúng nghĩa của nó không phải là thứ chúng ta có được trong hoặc từ chính mình: đó là một mối quan hệ. Và cuộc sống trong tổng thể của nó là mối quan hệ với Đấng là nguồn sự sống" (Benedict XVI, Thông điệp Spe Salvi, 27).
Trong mối tương quan với Chúa Giê-su, được đánh dấu bằng việc lắng nghe và tin tưởng, sa ngã và được phục hồi, Phê-rô hỏi: "Lạy Chúa, chúng con biết đến với ai? Chúa có những lời ban sự sống đời đời" (Ga 6:68). Đức tin mà chúng ta chia sẻ là nhận ra Chúa Giê-su là Chúa và là Thầy và nhờ đó khám phá ra sự thật về chúng ta, bởi vì “Chúa Ki-tô biết ‘những gì ở trong con người.’ Chỉ một mình Người biết điều đó!” (Thánh Gioan Phaolô II, Bài giảng khai mạc triều đại giáo hoàng của ngài, ngày 22 tháng 10 năm 1978). Trong mỗi con người, trong đền thờ nội tâm của chúng ta, Chúa Giê-su nói lời cứu độ cùng với tên của chúng ta. Theo một nghĩa nào đó, Vương cung thánh đường chào đón chúng ta hôm nay là dấu chỉ của không gian thánh thiêng của lương tâm, nơi đức tin sống và trưởng thành trong tình bạn với Chúa và phục vụ Giáo hội, thậm chí cho đến tử đạo.
Đó là lý do tại sao đối với tất cả chúng ta, mộ Thánh Phê-rô đã là nơi đức tin và là nơi tưởng niệm ơn cứu chuộc, từ thời nghĩa địa La Mã cổ đại và mọi thời đại kể từ đó. Hoàng đế Constantine đã cho xây dựng Vương cung thánh đường đầu tiên bên trên ngôi mộ của vị Tông đồ. Tại ngôi thánh đường đó, Đức Giáo Hoàng Clê-men-tê VIII đã cung hiến bàn thờ mà ngày nay chúng ta vẫn cử hành các mầu nhiệm thánh tại đó. Vào đầu thế kỷ XVI, công trình thời Constantine cần được trùng tu toàn diện. Một dự án đã được hình thành, quy tụ những trí tuệ lỗi lạc nhất thời bấy giờ—những thiên tài và nghệ sĩ như Bramante, Raphael và Michelangelo. Hôm nay, cùng với họ, chúng ta tưởng nhớ tất cả những ai đã góp phần xây dựng ngôi thánh đường này, dâng vinh quang cho Thiên Chúa bằng tài năng, công sức và của cải của họ. Ngôi nhà mà chúng ta đang quy tụ tại đây thực sự là một công trình của Giáo hội. Vương cung thánh đường mới đã được xây dựng trên chính nền móng cũ, bởi lịch sử kiến trúc của Đền thờ Thánh Phê-rô phản ánh lịch sử đức tin được cử hành tại đây—tức là lịch sử của Giáo hội như một thực thể sống động, là Thân thể Đức Ki-tô. Các công đồng chung được tổ chức tại đây là một dấu chỉ đặc biệt cho điều này: Công đồng Vatican I và Vatican II đã trao truyền cho chúng ta những lời đức tin để loan báo ra khắp thế giới.
Ở tâm điểm và nền tảng của sứ mệnh này luôn là một viên đá góc duy nhất: Chúa Giê-su Ki-tô, Đấng đã chịu đóng đinh và phục sinh. Người chính là viên đá bị những kẻ quyền thế trên thế gian này loại bỏ, nhưng đối với các dân tộc, Người vẫn là viên đá “được chọn lựa và quý giá; ai tin vào Người sẽ không phải thất vọng” (1 Pr 2:6; x. Is 28:16). Theo nghĩa này, tên gọi mới của Phê-rô diễn tả sự đồng hình đồng dạng của vị Tông đồ với Đức Ki-tô, một sự hiệp thông sự sống với Người, ngay cả khi tiến đến thập giá. Việc cung hiến Vương cung thánh đường mà chúng ta kỷ niệm hôm nay chính là sự xác nhận long trọng cho mối tương quan này. Đây là một sự kiện liên quan đến tất cả chúng ta, bởi lẽ sự sống của Chúa Giê-su luôn hiện diện trong ngôi thánh đường này thông qua biến cố quan trọng nhất diễn ra tại đây: cử hành Bí tích Thánh Thể.
Thật vậy, bí tích này chính là kiệt tác vĩ đại nhất mà chúng ta có thể chiêm ngắm, dù là tại Đền thờ Thánh Phê-rô hay tại ngôi thánh đường nhỏ bé nhất trên thế giới. Trong Bí tích Thánh Thể, Chúa Giê-su luôn hiện diện với chúng ta như một Đấng đồng hành đương thời. Người thực sự là Emmanuel, Chúa tể của lịch sử, Đấng ngự trong “ngôi nhà cầu nguyện cho mọi dân tộc” (Is 56:7). Chỉ trong giây lát nữa thôi, tại thời điểm thánh hiến bánh và rượu, ánh mắt và tâm hồn chúng ta sẽ hướng về Chiên Thiên Chúa – Đấng đã chịu sát tế và nay đã phục sinh; toàn thể Giáo hội cùng quy tụ trong hành động ấy. Vương cung thánh đường tráng lệ này được xây dựng để làm chứng cho Người, Con của Thiên Chúa hằng sống. Giáo hội hiện hữu và hành trình qua dòng lịch sử chính là để phục vụ Người nơi mỗi con người. Hơn nữa, “quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi” Giáo hội (Mt 16:18). Chiến tranh sẽ không thắng nổi chừng nào chúng ta còn rao giảng hòa bình. Nghèo đói sẽ không thắng nổi chừng nào chúng ta còn làm chứng cho đức ái. Sai lầm sẽ không thắng nổi chừng nào chúng ta còn giảng dạy chân lý. Tuyệt vọng sẽ không thắng nổi chừng nào chúng ta còn loan báo ơn cứu độ cho mọi người nhân danh Chúa Giê-su.
Đó chính là sứ mạng của chúng ta, cũng là sứ mạng mà Thánh Phê-rô đã lãnh nhận bên bờ Biển Ga-li-lê và được trao truyền lại cho các vị kế nhiệm ngài cho đến tận thế, theo mệnh lệnh yêu thương của chính Chúa Giê-su: “Hãy chăn dắt các chiên của Thầy” (Ga 21:17). Để thực thi sứ vụ này, những bậc tiền nhân trong đức tin đã khắc ghi Tin Mừng vào lịch sử trước khi khắc tạc Tin Mừng ấy lên những phiến đá cẩm thạch. Vẻ đẹp của công trình tông đồ này mời gọi tất cả chúng ta hãy sống thánh thiện, để có thể tiếp nối sứ mạng ấy với lòng nhiệt thành.
Các bạn thân mến, hãy nhìn ngắm những cánh cổng lớn, các vòm cung, ban công và những khung cửa sổ của Vương cung thánh đường – nơi mở rộng hướng ra quảng trường và hướng về thế giới với một lời mời gọi phổ quát: “Hãy đến, hãy bước vào, hãy nếm trải!” Nói cách khác: “Hãy tin!” Hãy tin, không phải vì những phiến đá tuyệt đẹp (x. Lc 21:5) – vốn rồi sẽ bị thời gian bào mòn – mà vì đức tin đang tỏa sáng qua những phiến đá ấy; đó chính là hình ảnh phản chiếu và là dấu tích của tòa nhà thiêng liêng, tức là Thân Thể Chúa Kitô. Như vậy, sự rộng lớn của Vương cung thánh đường Vatican phản ánh một ơn gọi trường tồn: ơn gọi đón tiếp, để càng nhiều người càng tốt có thể tìm thấy chỗ đứng của mình trong Giáo hội. Như vậy, chúng ta có thể hiểu ý nghĩa của các vạch đo đạc trong các đại thánh đường — những vạch chạy dọc theo sàn của gian giữa — rằng đó vừa là minh chứng, vừa là biểu tượng tưởng nhớ về lòng hiếu khách Công Giáo; tại Rô-maa, lòng hiếu khách ấy được thể hiện một cách trọn vẹn nhất, như một dấu hiệu của niềm hy vọng dành cho toàn thế giới.