Lá thư của Đức Thánh Cha: Hàng Giám Mục Trung Hoa

(VietCatholicNews 03/07/2007) Hàng Giám Mục Trung Hoa 8. Trong Giáo Hội – Dân Thiên Chúa – chỉ có những thừa tác viên được thánh hiến, được phong chức sau khi được đào tạo và huấn luyện đầy đủ, mới có quyền thực thi sứ vụ “giáo huấn, thánh hóa và cai quản”. Còn đối với anh chị em giáo dân, chỉ khi nào được sự cho phép của Đức Giám Mục, thì họ mới có quyền thi hành các thừa tác vụ trợ lực liên quan đến việc truyền bá đức tin. Trong những năm vừa qua, vì rất nhiều lý do khác nhau, anh em, các Hiền Huynh Giám Mục của Tôi, đã gặp phải rất nhiều trắc trở vì những người không được “phong chức”, và thậm chí đôi khi chưa được rửa tội, khống chế và đưa ra những quyết định có liên quan đến các vấn đề quan trọng của Giáo Hội, kể cả việc bổ nhiệm các Giám Mục, nhân danh các cơ quan khác nhau của Nhà Nước. Hệ quả là chúng ta đã phải chứng kiến một sự coi nhẹ vai trò của Đấng Kế Vị Thánh Phêrô và của hàng giám mục theo một nhãn quan về Giáo Hội trong đó Đức Giáo Hoàng, các Giám Mục và linh mục có nguy cơ trở thành những người không gắn bó gì với nhau (de facto) chẳng có chức vụ hay quyền hành gì. Tuy nhiên, như đã được đề cập trước đó, Đấng Kế Vị Thánh Phêrô và hàng giám mục là những yếu tố thiết yếu và sống còn trong tín lý Công Giáo về cơ cấu bí tích của Giáo Hội. Bản chất của Giáo Hội chính là hồng ân của Chúa Giêsu, bởi vì: “Chính Người đã ban ơn cho kẻ này làm Tông Đồ, người nọ làm ngôn sứ, kẻ khác làm người loan báo Tin Mừng, kẻ khác nữa làm người coi sóc và dạy dỗ. Nhờ đó, dân thánh được chuẩn bị để làm công việc phục vụ, là xây dựng thân thể Đức Kitô, cho đến khi tất cả chúng ta đạt tới sự hiệp nhất trong đức tin và trong sự nhận biết Con Thiên Chúa, tới tình trạng con người trưởng thành, tới tầm vóc viên mãn của Đức Kitô” (Ep 4:11-13) . Việc Đối Thoại và Hiệp Thông – Tôi muốn lặp lại (như đã được đề cập trong phần 5 ở trên) – chính là những yếu tố thiết yếu và không thể thiếu được trong Giáo Hội Công Giáo: chính vì thế việc đề nghị ra một Giáo Hội “độc lập” với Tòa Thánh, trong chiều kích tôn giáo, là hoàn toàn đi ngược lại với giáo lý Công Giáo. Tôi ý thức rất rõ những vấn nạn trầm trọng mà anh em đã phải đối phó trong tình huống nêu trên để giữ vững lòng trung tín với Đức Kitô, với Giáo Hội của Người, và với Đấng Vị Thánh Phêrô. Khi nhắc với anh em– như Thánh Phaolô đã từng nói (xem Rm 8:35-39) – không gian truân nào có thể tách rời chúng ta ra khỏi tình yêu của Đức Kitô, Tôi tin tưởng rằng anh em sẽ làm tất cả những gì có thể, trong khi tín thác vào ơn Chúa, để bảo vệ sự hiệp nhất và tình hiệp thông Giáo Hội cho dẫu phải trả giá bằng chính những sự hy sinh cao cả. Nhiều thành viên của Hội Đồng Giám Mục Trung Hoa, những người đã hướng dẫn Giáo Hội trong những thập niên qua, đã và sẽ còn tiếp tục đưa ra một sự chứng tá sáng ngời cho các cộng đoàn của mình và cho Giáo Hội Hoàn Vũ. Một lần nữa, hãy để cho bài tụng ca tạ ơn chân thành được vang lên đến “Vị Trưởng Mục Tử” của đàn chiên (Pr 5:4) : thật vậy, chúng ta không được quên rằng nhiều vị Giám Mục đã phải chịu bách hại, đã bị cấm thi hành sứ vụ mục tử, và một số trong các vị này đã làm cho Giáo Hội thêm nhiều hoa trái bằng việc đổ máu mình. Thời đại tân tiến cùng với những thách đố kéo theo của nó trong việc tân phúc âm hóa làm nổi bật vai trò của sứ vụ Giám Mục. Như Đức Cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô Đệ Nhị đã nói với các Vị Mục Tử đến từ khắp mọi nơi trên thế giới, khi các ngài quy tụ về Rôma để cử hành Đại Năm Thánh “Người Mục Tử phải là người đầu tiên gánh lấy trách nhiệm khích lệ cộng đoàn, cả về nhu cầu hiệp thông lẫn nhu cầu truyền giáo. Liên quan đến chủ nghĩa tương đối và lương tâm chủ quan đang ảnh hưởng sâu rộng nền văn hóa đương đại, các Giám Mục được gọi kêu để bảo vệ và cổ võ cho sự hiệp nhất tín lý giữa các tín hữu. Khi âu lo trước các trạng huống trong đó đức tin đã bị sai lạc hay chưa được biết đến, các ngài phải làm hết sức mình cho việc truyền giáo, chuẩn bị cho các linh mục, các tu sĩ và anh chị em giáo dân cho nghĩa vụ này, đồng thời tạo ra những tài nguyên cần thiết” 37. Cũng trong dịp đó, vị tiền nhiệm đáng kính của Tôi đã nhắc lại rằng “Vị Giám Mục, người kế thừa các Thánh Tông Đồ, cũng phải là người trong đó Chúa Kitô là tất cả: ‘Đối với tôi, sống là Đức Kitô..’ (Pl 1:21)Ngài phải làm chứng cho điều này trong mọi hành động của mình. Công Đồng Vatican II dạy rằng: ‘Các Đức Giám Mục nên dâng hiến chính bản thân mình cho sứ vụ tông đồ như những chứng nhân về Chúa Kitô cho tất cả mọi người’ (Sắc Lệnh Christus Dominus, 11)''.38 Liên quan đến sứ vụ Giám Mục, Tôi muốn nhân đây nhắc lại một điều Tôi đã đề cập gần đây rằng: “Các Đức Giám Mục chịu trách nhiệm chủ yếu trong việc xây dựng Giáo Hội như một gia đình của Thiên Chúa và như một nơi để cùng giúp đỡ và chào đón nhau. Để có thể thi hành sứ vụ này, các hiền huynh đã nhận được ba chức vụ đặc biệt là: munus docendi, munus sanctificandi, và munus regendi , mà tổng hợp lại cấu thành munus pascendi . Cách riêng, mục đích của munus regendi chính là sự tăng truởng trong tình hiệp thông giáo hội, nghĩa là, trong việc xây dựng nên một cộng đồng trong sự đồng thuận với nhau, lắng nghe giáo huấn của các Thánh Tông Đồ, cùng nhau bẻ bánh, cầu nguyện trong tình đồng đoàn. Đi liền với sứ vụ giảng dạy và thánh hóa là sứ vụ chăn dắt – chính xác là munus regendi - là điều hình thành nơi vị Giám Mục một hành vi yêu mến Thiên Chúa và tha nhân, được thể hiện qua các hoạt động mục vụ” 39 Như các phần còn lại trên thế giới, tại Trung Hoa cũng vậy, Giáo Hội được chăn dắt bởi các Giám Mục, những người qua việc được tấn phong bởi các Đức Giám Mục hợp lệ khác, đã lãnh nhận, cùng với quyền thánh hóa, là những quyền về giáo huấn và chăn dắt đàn chiên được ủy thác cho các vị trong các Giáo Hội địa phương tương ứng, với một năng quyền được Chúa ban qua hồng ân bí tích Truyền Chức Thánh. Tuy nhiên, quyền giáo huấn và chăn dắt “tự bản chất chỉ có thể được hành xử trong tình hiệp thông phẩm trật với vị thủ lĩnh và các thành viên trong giám mục đoàn”.40 Thật vậy, như Công Đồng đã khẳng định tiếp theo đó: “một người được trở nên một thành viên của hội đồng giám mục theo như bản chất của bí tích thánh hiến và do tình hiệp thông phẩm trật với vị đứng đầu cũng như các thành viên khác của hội đồng”.41 Hiện tại, tất cả các Đức Giám Mục của Giáo Hội Công Giáo tại Trung Hoa là những người con của Dân Tộc Trung Hoa. Bất kể những khó khăn trầm trọng đến mức nào, Giáo Hội Công Giáo tại Trung Hoa, do ơn Chúa Thánh Thần, chưa bao giờ bị tước đi hoàn toàn sứ vụ của các Mục Tử chân chính, những người bảo tồn nguyên vẹn sự kế thừa tông truyền. Chúng ta phải cảm tạ Thiên Chúa vì sự hiện diện thường xuyên, không phải không có đau khổ, của các Giám Mục, những người được tấn phong theo đúng với truyền thống Công Giáo, nghĩa là, trong tình hiệp thông với Giám Mục Rôma, Đấng Vị Thánh Phêrô, và dưới sự đặt tay của các vị Giám Mục được tấn phong hợp lệ và thành sự theo đúng với nghi thức của Giáo Hội Công Giáo. Một số vị, vì không muốn chịu sự kiểm soát quá đáng của nhà nước trên đời sống của Giáo Hội, và nhiệt thành giữ vững lòng trung tín với Đấng Vị Thánh Phêrô và với giáo lý Công Giáo, đã không có con đường lựa chọn nào khác hơn là chịu chức chui. Điều kiện thầm lặng không phải là một khía cạnh bình thường trong đời sống của Giáo Hội, và lịch sử cho thấy các Mục Tử và anh chị em giáo dân chỉ chọn cách thế này trong lúc gian truân, với mong ước duy trì sự toàn vẹn của đức tin, và chống lại sự can thiệp của các cơ quan Nhà Nước trong những vấn đề có liên quan một cách mật thiết tới đời sống của Giáo Hội. Vì thế, Tòa Thánh hy vọng rằng những Vị Mục Tử chính đáng này sẽ được các cơ quan thẩm quyền của Nhà Nước nhìn nhận cả về mặt dân sự, nếu cần thiết phải như vậy; và tất cả mọi tín hữu có thể được tự do bày tỏ niềm tin của họ vào trong bối cảnh xã hội mà họ đang sống. Tuy nhiên, các vị Mục Tử khác, dưới áp lực của những hoàn cảnh cụ thể, đã chấp nhận việc thụ phong giám mục mà không có sự phê chuẩn của Tòa Thánh, nhưng sau đó đã yêu cầu được hiệp thông với Đấng Vị Thánh Phêrô và với các anh em Giám Mục khác trong giám mục đoàn. Trước tình cảm chân thành của các vị, trước sự phức tạp của tình hình, và trên cơ sở tham khảo ý kiến với các Đức Giám Mục lân cận, Đức Giáo Hoàng, theo trách nhiệm thích đáng của vị Mục Tử toàn Giáo Hội, đã cho phép các vị này được thực thi trọn vẹn quyền bính giám mục của các ngài. Quyết định này của Đức Giáo Hoàng dựa trên nhận thức về những hoàn cảnh tấn phong cụ thể và từ quan tâm mục vụ sâu xa của ngài nhằm thiết lập sự hiệp thông trọn vẹn. Chẳng may, là trong hầu hết mọi trường hợp, các linh mục và anh chị em giáo dân không được thông báo đầy đủ rằng vị Giám Mục của họ đã được hợp thức hóa, và điều này đã làm nảy sinh ra nhiều vấn nạn lương tâm nghiêm trọng. Thêm vào đó, một số Giám Mục được hợp thức hóa đã không đưa ra những chỉ dấu minh bạch chứng tỏ các ngài đã được hợp thức hóa. Thành ra, điều thiết yếu là, vì lợi ích thiêng liêng của các cộng đoàn giáo phận liên quan, một khi việc hợp thức hóa được diễn ra, nó cần phải được công bố cho công chúng sớm hết sức có thể, và các Giám Mục được hợp thức hóa phải đưa ra những dấu chỉ hùng hồn và mỗi ngày một rõ ràng hơn về sự hiệp thông trọn vẹn với Đấng Vị Thánh Phêrô. Cuối cùng, có một số Giám Mục nhất định, một số rất nhỏ, đã được phong chức mà không có sự phê chuẩn của Đức Thánh Cha, đã không yêu cầu, hay chưa nhận được, việc hợp thức hóa cần thiết. Theo giáo lý của Giáo Hội Công Giáo, các vị này được xem là bất hợp lệ, nhưng việc thụ phong của họ là thành sự nếu như các vị được tấn phong bởi các Đức Giám Mục đã được tấn phong hợp lệ, và việc tấn phong giám mục diễn ra theo đúng nghi thức Công Giáo. Do đó, dù không hiệp thông với Đức Giáo Hoàng, họ thi hành thừa tác vụ của mình cách thành sự khi ban các phép bí tích, ngay cả khi các vị này không có quyền làm thế. Thật là phong phú về mặt thiêng liêng cho Giáo Hội tại Trung Hoa biết bao, nếu khi thời cơ chín muồi, cả những Mục Tử này cũng bước vào tình hiệp thông trọn vẹn với Đấng Vị Thánh Phêrô và với toàn thể hàng giáo phẩm! Lúc đó, không chỉ thừa tác vụ của họ được hợp thức hóa mà còn có một sự triển nở phong phú trong tình hiệp thông của họ với các linh mục và anh chị em giáo dân, những người luôn xem Giáo Hội tại Trung Hoa là một phần của Giáo Hội Công Giáo, luôn hiệp nhất với Giám Mục Rôma và với tất cả các Giáo Hội địa phương khác trên khắp thế giới. Tại mỗi quốc gia, tất cả những Giám Mục hợp lệ cấu thành nên một Hội Đồng Giám Mục, được cai quản theo những luật lệ riêng, mà theo các quy định của giáo luật, những luật lệ này phải được sự chấp thuận của Tòa Thánh. Một Hội Đồng Giám Mục như thế diễn tả tình hiệp thông huynh đệ với tất cả các vị Giám Mục trong quốc gia đó và xem xét các vấn đề có liên quan đến tín lý và mục vụ có tầm mức quan trọng đối với toàn thể cộng đoàn Công Giáo của quốc gia đó, nhưng không can dự vào việc thực thi quyền bính bản quyền và trực tiếp của mỗi Giám Mục trong giáo phận cụ thể của ngài. Hơn nữa, mỗi Hội Đồng Giám Mục tạo ra cơ hội và những liên lạc cần thiết với các viên chức dân sự nơi đó, một phần là để có sự hợp tác hài hòa giữa Giáo Hội và Nhà Nước, nhưng rõ ràng là Hội Đồng Giám Mục không thể tùy thuộc vào nhà cầm quyền dân sự trong những vấn đề về đức tin và việc sống đúng với đức tin (fides et mores, đời sống bí tích), vốn thuộc thẩm quyền duy nhất của Giáo Hội. Trong ánh sáng của các nguyên tắc được trình bày một cách chi tiết như ở trên, Giám Mục Đoàn Công Giáo hiện tại ở Trung Hoa 42, không thể được Tòa Thánh nhìn nhận như là một Hội Đồng Giám Mục, vì lẽ các Giám Mục “thầm lặng”, những vị không được Chính Phủ nhìn nhận nhưng lại hiệp thông với Đức Giáo Hoàng, không phải là một phần trong Đoàn Giám Mục này; nó lại bao gồm cả các Giám Mục đến nay vẫn là bất hợp lệ; và được cai quản theo những luật lệ chứa đựng những yếu tố không phù hợp với Công Giáo. Việc Bổ Nhiệm Giám Mục 9. Như tất cả anh chị em đều biết, một trong những vấn đề tế nhị nhất trong các mối quan hệ giữa Tòa Thánh và giới chức thẩm quyền trong quốc gia anh chị em là vấn đề bổ nhiệm giám mục. Một mặt, có thể hiểu được việc nhà cầm quyền chú ý đến việc chọn lựa ra những ai sẽ thi hành vai trò quan trọng là lãnh đạo và chăn dắt các cộng đoàn Công Giáo địa phương, xét vì những hệ quả xã hội của chức vụ này – tại Trung Hoa cũng như ở những nơi khác trên thế giới - trong bầu khí chính trị cũng như tinh thần. Một mặt khác, Tòa Thánh theo dõi việc bổ nhiệm giám mục với sự quan tâm đặc biệt vì điều này tác động đến chính trọng tâm của đời sống Giáo Hội, do việc bổ nhiệm các Đức Giám Mục bởi Đức Thánh Cha là một bảo đảm cho sự hiệp nhất của Giáo Hội và tình hiệp thông trong hàng giáo phẩm. Vì thế, Bộ Giáo Luật (x. giáo luật 1382) ra vạ nghiêm trọng cho cả vị Giám Mục tự do tấn phong mà không được sự phê chuẩn của Tòa Thánh lẫn người được tấn phong: sự tấn phong chức như thế thực tế gây ra tạo ra một sự thương tổn tình hiệp thông, và tạo nên một sự vi phạm trầm trọng đến kỷ cương của giáo luật. Khi Đức Giáo Hoàng phê chuẩn việc tấn phong một Giám Mục, Ngài thực thi quyền bính tinh thần tối cao: quyền bính và sự can thiệp này hoàn toàn thuộc về chiều kích tôn giáo mà thôi. Do đó, nó không phải là chuyện một thẩm quyền chính trị, độc hành độc đoán xen mình vào những công việc nội bộ của một Quốc Gia, và vi phạm đến chủ quyền quốc gia đó. Việc bổ nhiệm các Giám Mục cho một cộng đoàn tôn giáo cụ thể được hiểu, cả trong các công ước quốc tế, như là một yếu tố chủ yếu thể hiện quyền tự do tôn giáo đầy đủ. 43 Tòa Thánh mong ước được hoàn toàn tự do trong việc bổ nhiệm các Giám Mục; 44 do đó, khi xem xét những phát triển cụ thể gần đây của Giáo Hội tại Trung Hoa, Tôi tin tưởng rằng một hiệp ước có thể đạt được với Chính Quyền để giải quyết những vấn đề cụ thể liên quan đến việc chọn lựa ra các ứng viên giám mục, việc công bố về sự bổ nhiệm các Giám Mục, và việc nhìn nhận, xét về mặt dân sự khi cần thiết –vị Giám Mục mới – từ phiá các giới chức có thẩm quyền dân sự. Cuối cùng, liên quan đến việc chọn lựa ra những ứng viên giám mục, dẫu biết có những khó khăn trong việc này, Tôi muốn nhắc nhở đến cho anh chị em rằng các vị đó phải là các linh mục xứng đáng, được các tín hữu kính trọng và yêu mến, là những gương sáng cho đời sống đức tin, và các vị này có những kinh nghiệm mục vụ nhất định, để họ được trang bị cho việc đảm nhận gánh nặng trách nhiệm của một Mục Tử của Giáo Hội. 45 Khi không thể tìm ra được một ứng viên thích hợp hầu đảm trách chức vụ giám mục, thì việc hợp tác với các Đức Giám Mục lân cận có thể giúp tìm ra những ứng viên thích hợp. (còn tiếp...) Bản dịch VietCatholic Network (Lm Trần Công Nghị, Đặng Minh An, Tường Huy, Phạm Hoàng Nghị, Anthony Lê, Thụy Nguyên)

VietCatholic

Tin Có Thể Liên Quan