“Trong một thế giới kết nối trực tuyến nhưng lại thiếu sự gắn kết trong đời thực, hãy là những con người biết hiện diện thực sự,” Đức Hồng Y Pietro Parolin phát biểu. “Trong một thế giới đang đặt câu hỏi liệu chúng ta có thể giữ được bản chất con người hay không, hãy đưa ra câu trả lời bằng chính chứng tá cuộc đời mình.”

Cội rễ của sự chia rẽ trong thế giới ngày nay không phải là kỹ thuật, sự tự do thái quá hay sự đa dạng, mà là việc đánh mất sự hiểu biết chung về bản chất con người; đây là nhận định của Quốc vụ khanh Tòa Thánh Vatican, Đức Hồng Y Pietro Parolin, tại một buổi tiệc tối ở New York diễn ra trong khuôn khổ Tuần lễ Cấp cao của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

Đức Hồng Y Parolin đã có bài phát biểu vào ngày 25 tháng 9 với tư cách là khách mời danh dự của CAPP-USA – chi nhánh tại Hoa Kỳ của Fondazione Centesimus Annus Pro Pontifice (Quỹ Centesimus Annus Pro Pontifice). Đây là một tổ chức của Vatican chuyên thúc đẩy Học thuyết Xã hội Công Giáo, được Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II thành lập vào năm 1993.

Tham dự sự kiện này có Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc (LHQ) Mike Waltz, Thủ lãnh Tối cao (Supreme Knight) của tổ chức Knights of Columbus là ông Patrick Kelly, và Quan sát viên thường trực của Tòa Thánh tại LHQ, Tổng Giám mục Christophe-Zakhia El-Kassis – người đã chủ sự nghi thức chúc lành cuối buổi tiệc.

Đức Hồng Y Parolin chia sẻ: “Dưới ánh sáng của Tin Mừng, mỗi thế hệ đều phải biết đọc và hiểu những dấu chỉ của thời đại mình.” Dẫn lại thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, Đức Hồng Y Parolin khẳng định rằng kỹ thuật hiện đại không phải là kẻ thù của nhân loại, nhưng phẩm giá thuộc về con người chứ không phải các hệ thống hay thuật toán. Ngài cũng nhắc lại thông điệp Rerum Novarum – văn kiện do Giáo hoàng Leo XIII soạn thảo năm 1891 nhằm phản hồi về cuộc cách mạng kỹ nghệ và đặt nền móng cho học thuyết xã hội Công Giáo.

“Trong một thế giới chuyên xây dựng những tòa tháp, hãy kiến tạo những nơi chốn của sự gặp gỡ,” Đức Hồng Y Parolin nhắn nhủ thính giả. “Trong một thế giới kết nối trực tuyến nhưng lại thiếu vắng sự kết nối trong đời thực, hãy là những con người biết hiện diện thực sự. Trong một thế giới đang đặt câu hỏi liệu chúng ta có thể giữ được bản chất con người hay không, hãy đưa ra câu trả lời bằng chính chứng tá cuộc đời mình.”

Ngài chia sẻ với những người tham dự rằng nền tảng này đóng vai trò quan trọng, bởi các thành viên của nó được mời gọi trở thành “những người xây nhịp cầu nối giữa các thông điệp… và những quyết định trong cuộc sống thường ngày.”

Sự chia rẽ và nỗi cô đơn

Đức Hồng Y Parolin nhận định rằng con người ngày nay “được kết nối nhiều hơn bất cứ thế hệ nào trong lịch sử, nhưng nhiều người trong chúng ta lại cảm thấy cô đơn hơn bao giờ hết.” Việc trao đổi thông tin tức thời nhưng lại gặp khó khăn trong việc thực sự kết nối với nhau như những con người bằng xương bằng thịt đã dẫn đến sự chia rẽ; các gia đình, cộng đồng và quốc gia đang “bị chia thành những phe phái mà thậm chí không còn nói cùng một ngôn ngữ.”

Ngài nhắc lại cách Đức Giáo Hoàng Leo mô tả thời điểm hiện tại trong những dòng mở đầu của thông điệp Magnifica Humanitas: “Chúng ta có thể chọn xây dựng một tháp Babel mới hoặc kiến tạo một thành phố nơi Thiên Chúa và nhân loại cùng chung sống.”

‘Một thế giới chia rẽ là một thế giới đang kiếm tìm’

Đề cập đến cơn khát tâm linh mà nhiều người hiện đại đang trải qua, ngài cho rằng sự bất an, đặc biệt là ở giới trẻ, chính là minh chứng cho thấy trái tim con người được tạo dựng cho Thiên Chúa và không thể tìm thấy sự an nghỉ cho đến khi được an nghỉ nơi Người – một tư tưởng được trích dẫn từ Thánh Augustinô.

“Một thế giới chia rẽ cũng là một thế giới đang kiếm tìm,” ngài lưu ý.

“Con người không tự tạo ra chính mình mà là người đón nhận; con người là hữu thể được tạo dựng để thiết lập các mối tương quan,” ngài nói. “Đức Giáo Hoàng Leo đã bày tỏ niềm hy vọng rằng thế giới sẽ nhận ra trái tim con người chính là nơi Thiên Chúa mong muốn ngự trị.” Đức HY Parolin cho biết, học thuyết xã hội của Giáo hội "chính là sự thể hiện đời sống tâm linh", và nó dẫn đến một đức tin biến thành sự "quan tâm thực sự đến người lao động, gia đình, người nghèo cũng như việc mưu cầu lợi ích chung".

Đức HY Parolin khẳng định tự do và sự đa nguyên không phải là nguyên nhân gây ra vấn đề.

Liên quan đến tự do và sự đa nguyên, ngài bác bỏ việc quy trách nhiệm cho tình trạng "quá nhiều tự do" hay "quá nhiều tiếng nói khác biệt".

Ngài cho biết Giáo hội bảo vệ "tự do như một món quà không thể tách rời khỏi phẩm giá con người", đồng thời nhắc lại giáo huấn của Công đồng Vatican II về "tự do tôn giáo như một quyền lợi bắt nguồn từ chính bản chất con người".

Tuy nhiên, ngài nhấn mạnh: "Tự do khi tách rời khỏi sự thật và trách nhiệm đối với người khác sẽ tự quay lại chống lại chính nó". Theo quan điểm Kitô giáo, tự do "không phải là khả năng lựa chọn bất cứ điều gì tùy ý, mà là khả năng lựa chọn điều thiện".

Ngài cho rằng sự đa nguyên đích thực phải dựa trên phẩm giá, lợi ích chung, tình liên đới và nguyên tắc phụ đới. Ngài kêu gọi: "Chúng ta cần tôn trọng gia đình, các cộng đồng và các định chế giúp con người phát triển trọn vẹn".

Ngày hôm sau, 26 tháng 9, Đức HY Parolin đã phát biểu tại lễ khai mạc kỳ họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, với chủ đề: "Khôi phục niềm tin, Quản lý sự chuyển đổi: Một Liên Hợp Quốc mang lại kết quả cho tất cả mọi người".