
Tạp chí Aleteia, trong bản tin ngày 07/04/2026, đăng tải cuộc phỏng vấn trong đó, Đức Tổng Giám Mục Algiers thảo luận về chuyến đi lịch sử của Đức Giáo Hoàng Leo XIV đến Algeria, nhấn mạnh sứ mệnh của Giáo Hội Công Giáo tại một quốc gia đa số theo đạo Hồi.
Đức Hồng Y Jean-Paul Vesco, Tổng Giám mục Algiers, cho biết khi chuyến tông du của Giáo hoàng Leo XIV đến Algeria (13-15 tháng 4 năm 2026) đang đến gần: "Số lượng người Algeria muốn gặp Đức Giáo Hoàng rất lớn. [...] Họ rất vinh dự khi được chứng kiến chuyến thăm này".
Từ Thánh Au-gus-ti-nô và các vị tử đạo Algeria đến chủ nghĩa thực dân và bối cảnh hiện tại của Giáo Hội Công Giáo, vị tu sĩ dòng Đa Minh người Algeria gốc Pháp này đã thảo luận về các chủ đề chính của chuyến đi này - chuyến đi đầu tiên của một vị Giáo hoàng đến đất nước này - trong một cuộc phỏng vấn với Aleteia.
Aleteia: Chúng ta có thể mong đợi điều gì từ chuyến đi này của Đức Giáo Hoàng?
Đức Hồng Y Jean-Paul Vesco: Trước hết, có một mục tiêu dễ nhận biết: thăm một Giáo Hội nhỏ bé, độc đáo. Đối với tôi, điều quan trọng nhất là truyền tải ý nghĩa của Giáo Hội nhỏ bé này trong một quốc gia Hồi giáo. Đức Giáo Hoàng chắc chắn sẽ gặp gỡ Giáo Hội, nhưng ngài cũng sẽ gặp gỡ tất cả mọi người trong Giáo Hội này. Và phần lớn dân số là người Hồi giáo, cùng với một số người Kitô hữu.
Vậy Giáo Hội của ngài bao gồm toàn thể người dân Algeria?
Đức Hồng Y Vesco: Vâng, bao gồm tất cả mọi người. Một phần lớn dân số coi tôi là vị Hồng Y "của họ". Tôi không coi mình là tổng giám mục chỉ của những người Công Giáo đã được rửa tội. Giáo Hội đã phái tôi đến để phục vụ tất cả mọi người.
Năm 1962, Đức Hồng Y Léon-Étienne Duval, cựu Tổng Giám mục Algiers, đã chọn phục vụ chính những người dân này. Ngài quyết định ở lại đất nước sau khi độc lập. Ngài cảm thấy điều tối quan trọng là Chúa Kitô phải hiện diện trong Giáo Hội của ngài ở Algeria trong quốc gia độc lập mới ra đời này.
Một Đức Giáo Hoàng cho tất cả mọi người
Đức Giáo Hoàng sẽ có cuộc gặp chính thức với người dân Algeria chứ?
Đức Hồng Y Vesco: Một cuộc gặp gỡ đã được lên lịch tại quảng trường Đài tưởng niệm các Thánh Tử đạo. Giáo hoàng là một nguyên thủ quốc gia không giống bất cứ ai khác. Ngài không có gì để bán, không có hợp đồng nào để ký kết, và không có liên minh nào để tạo dựng. Thay vào đó, ngài mang đến một chiều kích tâm linh: Ngài đến vì tất cả mọi người.
Cuộc gặp gỡ với người dân này rất quan trọng. Một số lượng lớn người Algeria muốn được gặp Giáo hoàng. Nhiều người cho rằng chuyến đi này chỉ dành cho người Kitô giáo, nhưng điều đó là sai.
Rõ ràng, chúng ta không thể mong đợi một quốc gia Hồi giáo chuẩn bị cho chuyến tới đây của Giáo hoàng giống như một quốc gia Kitô giáo. Tuy nhiên, chúng ta đã đạt được mục tiêu của mình khi Giáo hoàng đồng ý đến. Bất cứ điều gì xảy ra cũng sẽ thật tuyệt vời. Người dân Algeria thể hiện tinh thần chào đón, hiếu khách và cởi mở với người khác.
Lòng tốt này nằm ở cốt lõi của Algeria. Họ rất vinh dự được đón tiếp chuyến thăm này và đã mong muốn điều đó ngay từ đầu.
Khôi phục lịch sử và đối diện với những vết thương thời thuộc địa
Đức Giáo Hoàng cũng đến vì Thánh Au-gus-ti-nô...
Đức Hồng Y Vesco: Thánh Au-gus-ti-nô đương nhiên sẽ là trung tâm của chuyến đi. Thực thế, Bộ Văn hóa sẽ tổ chức một hội nghị về ngài sau chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng. Đây là một khía cạnh thực sự quan trọng vì nó giúp khôi phục lịch sử của dân tộc này, vốn thường xuyên bị phủ nhận.
Khi Hồi giáo xuất hiện, mọi thứ tiền Hồi giáo đều mờ nhạt dần. Điều tương tự cũng xảy ra sau đó với chế độ thực dân. Lời nói dối của thực dân là tuyên bố "một vùng đất không có người dân". Nhưng một dân tộc đã tồn tại trước tất cả điều đó, với lịch sử, truyền thống, gia phả, nghi lễ và ký ức tập thể riêng của họ.
Thông điệp của tôi là dân tộc này vĩ đại và có một lịch sử phong phú. Theo một cách nào đó, việc nêu bật Thánh Au-gus-ti-nô giúp họ lấy lại chiều sâu của lịch sử.
Ngài có nghĩ rằng Đức Giáo Hoàng sẽ đề cập đến chủ đề nhạy cảm về chế độ thực dân trong chuyến đi này không?
Đức Hồng Y Vesco: Tôi có một giấc mơ: rằng sẽ thực sự có một tuyên bố liên quan đến những vết thương do chế độ thực dân gây ra. Tôi không biết liệu điều đó có xảy ra hay không. Trong chuyến thăm này, Đức Giáo Hoàng đang đến thăm các quốc gia châu Phi từng bị thực dân hóa và vẫn còn mang những vết sẹo đó. Và ngài đến từ Peru, nơi ngài chắc chắn đã chứng kiến những dấu vết của chế độ thực dân.
Tôi rất mong một vị Giáo hoàng sẽ nói: "Ta đã nghe thấy nỗi đau khổ của các con. Ta biết các con đã trải qua những gì. Giờ đây, chúng ta phải tiến xa hơn. Chúng ta phải tiến về phía trước." Chủ nghĩa thực dân thuộc về một thế giới cũ đang tan vỡ. Trước khi chúng ta bỏ lại trật tự thế giới đó phía sau, hãy nói lên sự thật. Hãy nói lên công lý.
Tưởng nhớ các vị tử đạo Algeria
Liệu sẽ có lễ tưởng niệm 19 vị tử đạo Algeria, những người đã được phong chân phước vào năm 2018?
Đức Hồng Y Vesco: Theo lịch trình chính thức, Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ đến thăm các Nữ tu Truyền giáo dòng Au-gus-ti-nô ở Algiers. Hai nữ tu người Tây Ban Nha, Sơ Esther Paniagua Alonso và Sơ Caridad Alvarez Martín, đã sống trong ngôi nhà này. Họ đã rời khỏi ngôi nhà này trước khi bị những kẻ tấn công sát hại ở Bab El Oued [một khu phố ở Algiers].
Chúng ta sẽ thấy một dấu hiệu thứ hai [về sự hiện diện của các vị tử đạo] trong nhà thờ nơi Đức Giáo Hoàng sẽ gặp gỡ cộng đồng Kitô giáo. Tên của tất cả các vị tử đạo đã được phong chân phước đều được khắc trong một nhà nguyện nhỏ ở đó.
Bức tranh toàn cảnh của Giáo hội Algeria ngày nay
Tình hình cộng đồng Công Giáo ở Algeria như thế nào?
Đức Hồng Y Vesco: Nếu nhìn vào số người đi lễ nhà thờ, chúng ta đang nói đến vài nghìn người. Khó có thể nói chính xác bao nhiêu người đã được rửa tội. Giáo hội ở Algeria bao gồm ít nhất 40 quốc tịch và nhiều giáo phái khác nhau.
Người Công Giáo là thiểu số: cộng đồng và các lễ kỷ niệm của chúng tôi hoàn toàn mang tính đại kết. Ví dụ, một Thánh lễ với 100 sinh viên có thể chỉ bao gồm 15 hoặc 20 người Công Giáo. Số còn lại thuộc về các nhà thờ khác của châu Phi.
Ở Algiers, chúng tôi cũng có người nước ngoài, nhà ngoại giao và doanh nhân. Một số người Công Giáo sinh ra ở Algeria và là những người trở lại đạo.
Chính quyền nhìn nhận việc trở lại đạo như thế nào ở một quốc gia mà Hồi giáo là quốc giáo?
Đức Hồng Y Vesco: Luật pháp đảm bảo tự do tín ngưỡng, và về lý thuyết, một người có quyền là một Kitô hữu. Tuy nhiên, chính quyền truy tố những người truyền đạo. Trên thực tế, đó không phải là vấn đề luật pháp mà là vấn đề tư duy: việc cải đạo từ Hồi giáo không được chấp nhận, ngay cả trong phạm vi gia đình. Chúng tôi đang nỗ lực để đảm bảo rằng xã hội hoàn toàn chấp nhận Giáo Hội Công Giáo và các tín hữu của Giáo hội như những người tham gia tích cực, tôn trọng các giá trị địa phương và tôn giáo chủ đạo. Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng có thể giúp chứng minh rằng sự đa dạng tôn giáo thực sự thuộc về Algeria.