Nicole Winfield và Paolo Santalucia của Associated Press, ngày 13 tháng 4 năm 2026, từ Algiers, Thủ đô Algeria, đánh đi bản tin sau đây:

ALGIERS, Algeria — Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã đến Algeria vào thứ Hai trong chuyến thăm giáo hoàng đầu tiên, kêu gọi hòa bình và chấm dứt “xu hướng tân thực dân” trong các vấn đề thế giới, trong khi phải đối diện với sự chỉ trích gay gắt bất thường từ Tổng thống Donald Trump về việc ngài phê phán cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran.

Chuyến đến Algiers của Đức Giáo Hoàng Leo đã khởi đầu chuyến công du 11 ngày tới bốn quốc gia châu Phi — Algeria, Cameroon, Angola và Guinea Xích đạo — đưa vị Giáo hoàng sinh ra tại Mỹ đầu tiên trong lịch sử đến sâu vào trung tâm đang phát triển của Giáo Hội Công Giáo.

Đức Leo đến Algeria để thúc đẩy sự chung sống hòa bình giữa Kitô giáo và Hồi giáo tại quốc gia đa số theo đạo Hồi này trong bối cảnh xung đột toàn cầu và để tôn vinh thánh Augustinô, nguồn cảm hứng tâm linh tôn giáo của ngài, người sinh ra tại địa phương này.

Tuy nhiên, chuyến đi bắt đầu trong bối cảnh mâu thuẫn ngày càng leo thang giữa Đức Giáo Hoàng Leo, người sinh ra ở Chicago, và ông Trump về cuộc chiến tranh. Đêm qua, ông Trump nói rằng ông không nghĩ Giáo hoàng Leo đang làm tốt công việc của mình và cho rằng ngài nên “ngừng chiều theo phe Cánh tả cực đoan”.

Trên đường đến Algeria, Đức Giáo Hoàng Leo đã đáp lại, nói rằng lời kêu gọi hòa bình và hòa giải của Vatican bắt nguồn từ Tin Mừng, và rằng ngài không sợ chính quyền Trump. Trong bài phát biểu đầu tiên tại Algiers, Đức Leo đã liên kết lời kêu gọi hòa bình hiện tại của mình với cuộc đấu tranh giành độc lập của Algeria khỏi Pháp, đạt được vào năm 1962. Hàng trăm nghìn người đã thiệt mạng trong cuộc cách mạng, trong đó lực lượng Pháp đã tra tấn tù nhân, thủ tiêu các nghi phạm và tàn phá các làng mạc như một phần của chiến lược duy trì quyền lực.

“Chúa muốn hòa bình cho mọi quốc gia, một nền hòa bình không chỉ đơn thuần là sự vắng mặt của xung đột mà còn là sự phát biểu của công lý và phẩm giá”, ngài nói với hàng nghìn người tại tượng đài các liệt sĩ Algeria.

Sau đó, trong cuộc gặp với Tổng thống Abdelmadjid Tebboune và các nhà chức trách chính phủ khác, Đức Leo đã ca ngợi người dân Algeria vì tình liên đới và tôn trọng lẫn nhau, điều mà ngài cho rằng mang lại một góc nhìn quan trọng “về cán cân quyền lực toàn cầu”.

Ngài nói: “Ngày nay, điều này càng cấp thiết hơn bao giờ hết trước những vi phạm liên tục luật pháp quốc tế và xu hướng tân thực dân”. Đức Leo không nêu ra ví dụ nhưng trước đây đã từng đề cập đến cuộc chiến của Nga ở Ukraine, cuộc chiến với Iran và cuộc xâm lược miền nam Lebanon của Israel.

Thông điệp hòa bình tại Algeria

Tại Algeria, một cộng đồng Công Giáo nhỏ bé với khoảng 9,000 người, chủ yếu là người nước ngoài, tồn tại song song với đa số người Hồi giáo Sunni khoảng 47 triệu người, theo thống kê của Vatican.

Tổng giám mục Algiers, Hồng Y người Pháp Jean-Paul Vesco, cho biết mỗi ngày, cứ 10 người đến thăm nhà thờ Đức Mẹ Châu Phi thì có 9 người là người Hồi giáo.

“Thật tuyệt vời khi có thể cho thấy rằng chúng ta có thể là anh chị em với nhau, cùng xây dựng một xã hội bất chấp sự khác biệt về tôn giáo,” Vesco nói với Associated Press. “Và đó là điều mà Giáo hội của chúng ta đã làm kể từ khi đất nước này giành được độc lập.”

Tuy nhiên, Hoa Kỳ đã đưa Algeria vào danh sách theo dõi đặc biệt vì “đã tham gia hoặc dung túng cho những vi phạm nghiêm trọng về tự do tôn giáo”. Hiến pháp Algeria công nhận “các tôn giáo khác ngoài Hồi giáo” và cho phép các cá nhân thực hành đức tin của họ nếu họ tôn trọng trật tự và luật lệ công cộng.

Nhưng việc người không theo đạo Hồi truyền đạo cho người Hồi giáo là một tội ác, và một số giáo phái Kitô giáo khác đã phải đối diện với sự đàn áp từ chính quyền Algeria, những người đã đóng cửa các nhà thờ của họ.

“Tôi nghĩ việc một giáo hoàng đến thăm Algeria là một điều tốt,” Selma Dénane, một sinh viên sống ở Annaba, phía nam bờ biển Algiers, nói. “Nhưng sau đó điều gì sẽ thay đổi? Liệu các Kitô hữu có thể nói, ‘Tôi là một Kitô hữu’ mà không sợ hãi hay bị kỳ thị không?”

Một quá khứ bạo lực của những người tử đạo

Ba thập niên sau khi tuyên bố độc lập khỏi Pháp, Algeria đã trải qua một cuộc nội chiến vào những năm 1990 được biết đến trong nước là “thập niên đen tối”, khi khoảng 250,000 người thiệt mạng lúc quân đội chiến đấu chống lại cuộc nổi dậy của lực lượng Hồi giáo.

Trong số đó có 19 người Công Giáo, bao gồm bảy tu sĩ dòng Trappist từ tu viện Tibhirine ở phía nam Algiers, những người đã bị bắt cóc và giết chết vào năm 1996 bởi các chiến binh Hồi giáo. Cũng trong số đó có hai nữ tu từ dòng Augustinô của Đức Giáo Hoàng Leo.

Vào ngày đầu tiên ở Algeria, Đức Leo đã đến viếng 19 vị tử đạo và thăm các nữ tu dòng Augustinô còn lại, những người đang điều hành một dự án dịch vụ xã hội từ nhà thờ chính tòa Algiers, giúp đỡ người dân thuộc mọi tín ngưỡng.

“Họ đã hi sinh mạng sống của mình cho Thiên Chúa, cho Chúa Giêsu, cho Giáo hội, cho người dân Algeria vì họ không muốn rời bỏ đất nước, ngay cả trong những thời điểm khó khăn,” Sơ Lourdes Miguelez nói.

Cả 19 người đều được phong chân phước vào năm 2018 với tư cách là những vị tử đạo vì đức tin. Đây là buổi lễ phong chân phước đầu tiên thuộc loại này trong thế giới Hồi giáo.

Đức Tổng Giám Mục Algiers thích nhắc nhở mọi người rằng Đức Leo được bầu vào ngày 8 tháng 5, ngày lễ của 19 vị tử đạo trong Giáo Hội Công Giáo. Ngay sau khi Đức Leo được bầu, Đức Tổng Giám Mục Vesco đã mời ngài đến thăm.

Đức Leo đã biến một trong những câu nói của vị tu viện trưởng tử đạo của tu viện Tibherine, Christian de Chergé, thành phương châm sống của mình, người đã nói về một “nền hòa bình không vũ trang và giải trừ vũ khí”. Đức Leo đã trích dẫn câu nói này bắt đầu từ đêm ngài được bầu.

Một chuyến thăm mang tính bản thân và mục vụ

Chuyến thăm Algeria mang tính mục vụ nhưng cũng sâu sắc mang tính bản thân. Dòng Augustinô của Đức Leo được truyền cảm hứng từ những lời dạy của Thánh Augustinô thành Hippo, vị thần học và triết học vĩ đại của Giáo hội Kitô giáo sơ khai vào thế kỷ thứ năm, người sinh ra ở vùng đất ngày nay là Algeria và sống ở đó gần như toàn bộ cuộc đời, trừ năm năm.

Hôm thứ Ba, Đức Leo sẽ đến thăm Annaba, thành phố Hippo hiện đại, nơi Thánh Augustinô từng là giám mục trong ba thập niên, và sẽ thực sự bước đi trên những dấu chân của vị thánh.

Ngay từ những lời phát biểu công khai đầu tiên trên cương vị Giáo hoàng, Đức Leo đã tự xưng mình là “con trai của Thánh Augustinô”, và ngài đã nhiều lần trích dẫn vị giáo phụ này trong các bài phát biểu và bài giảng.

“Tôi không biết liệu mình đã từng thấy một tuyên bố, một bài giảng, một bức thư tông đồ hay một lời khuyên răn nào mà không nhắc đến Thánh Augustinô”, Paul Camacho, phó giám đốc Viện Augustinô tại Đại học Villanova, trường cũ của Đức Leo do dòng Augustinô điều hành ở ngoại ô Philadelphia, cho biết.

Ngài nói: “Ảnh hưởng mà ngài tạo ra đối với tư tưởng phương Tây, không chỉ Giáo Hội Công Giáo mà còn đối với tư tưởng phương Tây nói chung, thực sự rất, rất lớn”.