Những thách đố và hiểm nghèo chờ đón Đức Thánh Cha tại Thổ Nhĩ Kỳ

(VietCatholicNews 02/10/2006) Hôm 15/9/2006, Mehmet Ali Agca, sát thủ đã bắn Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II, và đang ngồi tù tại Thổ Nhĩ Kỳ, vừa viết thư cảnh giác Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI là đừng sang thăm Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 11 tới đây. ĐTC Gioan Phaolô II gặp Mehmet Ali Agca trong tù Đức Cha Luigi Padovese Bức thư được đăng trên trang nhất các báo tại Ankara, có đoạn viết như sau: “Tôi viết thư này trong tư cách là một người biết rất rõ những chuyện này. Sinh mạng của ngài đang gặp nguy hiểm. Đừng đến Thổ Nhĩ Kỳ - Tuyệt đối không!” Dưới đây là bài phỏng vấn của thông tấn xã Zenit với Đức Cha Luigi Padovese, Đại Diện Tông Tòa giáo phận Anatolia, phần Á Châu của Thổ Nhĩ Kỳ. Chính Đức Cha Luigi Padovese, 59 tuổi, một học giả uyên thâm, cũng đã từng là nạn nhân trong một vụ mưu sát trong đó một tay sát thủ đi xe gắn máy đã có ý muốn cán chết ngài. Tình hình an ninh của chính Đức Cha Padovese cũng ở trong tình trạng nguy hiểm đến mức chính phủ Italia đã yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ phái cảnh sát canh gác tại Tòa Giám Mục và mỗi lần ngài đi đâu đều có cảnh sát hộ tống. Giáo phận Anatolia cũng là nơi cha Andrea Santoro, linh mục truyền giáo, bị giết chết hồi tháng Hai năm nay. Zenit: Thưa Đức Cha, tình hình hiện nay tại Thổ Nhĩ Kỳ ra sao? Đức Cha Padovese:Thổ Nhĩ Kỳ tiêu biểu cho một bức tranh phức hợp, nơi sự hiện diện của những nhóm theo chủ nghĩa quốc gia và hiện tượng gia tăng Hồi Giáo Hóa, bộc phát từ tình trạng kinh tế đã và đang xuống dốc, đã làm tăng thêm thái độ khép kín đối với cả Kitô Giáo lẫn Âu Châu. Chúng ta có lẽ nghĩ rằng ở Thổ Nhĩ Kỳ mọi người đều ủng hộ việc [quốc gia này] gia nhập Âu Châu, thế nhưng, tôi lại đang bắt đầu thấy rằng vấn đề không phải là như vậy. Có những nhóm Hồi Giáo tin rằng việc Thổ Nhĩ Kỳ nối lại mối liên hệ với Âu Châu có thể làm cho đất nước này mất đi căn tính Hồi Giáo của nó. Ở Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay, làm một người Thổ Nhĩ Kỳ tốt đồng nghĩa với làm một tín đồ Hồi Giáo tốt. Đối với những người này, việc Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập Âu Châu có thể dẫn đến một nước Thổ Nhĩ Kỳ tốt hơn nhưng không còn là một Thổ Nhĩ Kỳ Hồi Giáo tốt nữa. Zenit: Đức Cha có nghĩ là tín đồ Hồi Giáo sợ hãi sự tân tiến? Đức Cha Padovese: Họ sử dụng các phương tiện tân tiến, nhưng lại sợ mất đi căn tính quốc gia của mình, thành quả mang lại từ cuộc chinh phục của [Kemal]Ataturk [vị tổng thống tiên khởi của Thổ Nhĩ Kỳ]. Theo tôi nghĩ thì nền dân chủ Thổ Nhĩ Kỳ, sâu thẳm bên trong, không chấp nhận những tiếng nói khác biệt. Nó là một nền dân chủ tập trung. Điều này giải thích tại sao, mọi người đều cho rằng các thành phần thiểu số khó có thể được chấp nhận và công nhận. Zenit: Còn quan hệ với Chính Thống Giáo thì sao, thưa Đức Cha? Đức Cha Padovese: Mối liên hệ với Chính Thống Giáo khá tốt đẹp vì chúng tôi đang gặp phải những vấn đề giống nhau. Có một sự hòa hợp nhất định liên quan tới những vấn nạn chung, mặc dù tôi cần phải nói rằng, về chuyến viếng thăm của Đức Giáo Hoàng, các tòa thượng phụ Đại Kết và Armenia có một chủ trương hầu như khác biệt – một hành động được biện minh bởi những lý do thận trọng, vì ở Thổ Nhĩ Kỳ người ta không có khuynh hướng chú ý đến những tiểu tiết và cũng chẳng có ý phân biệt giữa Chính Thống Giáo, Công Giáo và Tin Lành. Từ ngoài nhìn vào thì nó giống như muốn rửa tay [thoái thác không muốn dây vào]; còn nhìn từ bên trong thì đó là cách bảo vệ cộng đồng của mình khỏi bị nguy hiểm và đe dọa. Zenit: Đức Cha có thể nói gì về cộng đồng Công Giáo ở Thổ Nhĩ Kỳ Đức Cha Padovese: Sự hiện diện của người Công Giáo thì rất giới hạn và chỉ tập trung ở những trung tâm lớn: Istanbul, Smyrna, Mersin và Ankara, nhất là nơi các nhà ngoại giao. Có những giáo xứ đây đó, nhưng thường chỉ có mấy trăm tín hữu. Có những người là Công Giáo La tinh, Công Giáo Armenia, Công Giáo nghi lễ Chanđê và Công Giáo nghi lễ Syri. Họ tuân giữ Truyền Thống và các nghi thức khác nhau, mặc dù không khác biệt nhiều lắm. Zenit: Đức Cha đánh giá thế nào về chuyến viếng thăm tới đây của Đức Thánh Cha? Đức Cha Padovese: Chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha rất tế nhị – vấn đề không hệ tại ở khía cạnh đại kết, vì đã có được một sự thỏa thuận chung về khía cạnh này. Hơn nữa, đã có một tuyên bố chung giữa Đức Giám Mục Rôma [chỉ Đức Thánh Cha] và thượng phụ Istanbul. Những vấn đề phức tạp hơn liên quan tới quan hệ giữa Kitô Giáo và Hồi Giáo, cũng như vị Giáo Hoàng này đang nghĩ gì về việc Thổ Nhĩ Kỳ cuối cùng sẽ gia nhập Âu Châu. Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đã chỉ trích Đức Hồng Y Ratzinger vì, theo họ, ngài không thích việc Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập Âu Châu. Zenit: Đức Cha nghĩ sao về các phản ứng đối với diễn từ của Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI XVI tại Đại Học Regensburg? Đức Cha Padovese:: Tôi e rằng có một số ở Thổ Nhĩ Kỳ muốn tổ chức biểu tình dàn chào Đức Giáo Hoàng. Đối với thành phần cực đoan thì đây là một cơ hội đầy sức cám dỗ. Tôi đã đọc một lời phát biểu của một nhân vật có trách nhiệm về tôn giáo vụ ở Thổ Nhĩ Kỳ, người đã tuyên bố rõ là Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đón vị Giáo Hoàng này như là một nguyên thủ quốc gia mà thôi, tức hình ảnh về vị lãnh đạo tôn giáo của ngài phải bị phai trong hậu trường. Có những người mong rằng vị Giáo Hoàng này đừng tới Thổ Nhĩ Kỳ; tuy nhiên, không còn là vấn đề hé mở một cửa sổ vào thế giới Hồi Giáo nhưng là vấn đề mở rộng cổng lớn để đưa ra một diễn từ rõ ràng về những mối liên hệ giữa Hồi Giáo và Kitô Giáo. Tôi tin rằng điều đã là vấn nạn nay lại trở thành một cơ hội có một không hai, một cơ may độc nhất vô nhị, vì tất cả truyền thông của các quốc gia Ả Rập sẽ chú trọng tới những gì vị Giáo Hoàng này đưa ra. Một số sẽ không cảm thấy vui, nhưng ít nhất là họ sẽ bàn tán đến những gì Đức Thánh Cha tuyên bố. Zenit: Thưa Đức Cha, cộng đồng Kitô hữu Tây phương có thể làm gì để giúp cho đàn chiên nhỏ bé ở Thổ Nhĩ Kỳ? Đức Cha Padovese:: Chúng tôi là một thực thể không có tiếng nói. Vấn đề, như đã được Đức Thánh Cha đề cập đến trước cái chết của Cha Santoro, đó là chúng tôi đang sống ở Thổ Nhĩ Kỳ trong tay không có phương tiện truyền thông xã hội. Anh chị em Tin Lành có đài truyền hình và hai hoặc ba đài phát thanh. Chúng tôi chẳng có gì hết. Điều này có nghĩa là chúng tôi không thể có được một vị thế, và thậm chí không thể cải chính cả những gì được viết hay nói phạm cách sai lầm đến chúng tôi. Để đưa ra các cải chính, tôi đã phải ký hợp đồng với một luật sư làm việc toàn thời. Tôi yêu cầu cải chính trên hai tờ nhật báo và họ đã làm thế, và một tờ báo khác sẽ đến gặp tôi để xin lỗi hầu tránh bị truy tố. Zenit: Thưa Đức Cha, đối thoại với Hồi Giáo tiến triển ra sao? Đức Cha Padovese: Tình hình phức tạp vì Hồi Giáo có một ý nghĩ về thực tại trong đó thâu tóm tất cả và thu hút tất cả mọi sự. Và chủ nghĩa tuyệt đối được tín đồ Hồi Giáo biện hộ không cho phép bất cứ một hình thức đối thoại hay tương nhượng nào. Chúng tôi có quan hệ với một số người thuộc thế giới Hồi Giáo. Vấn đề lớn nhất có liên quan với khó khăn xuất phát từ sự khác biệt về vốn liếng văn hóa và thần học. Có những trường thần học của Hồi Giáo, nhưng tôi có ấn tượng rằng họ không ở cùng một trình độ với chúng ta; chúng tôi không gặp nhau ở cùng một bình diện. Sự kiện là Hồi Giáo không cho phép giải thích Sách Kinh Koran, trong khi Kitô Giáo cho phép dẫn giải Thánh Kinh. Bởi vậy, vấn đề xẩy ra là không có được một cuộc đối thoại thực sự mà chỉ có sự hiểu biết lẫn nhau mà thôi. Một sự tổng hợp thông tin từ bên này cho bên kia biết những gì chúng ta làm và những gì họ làm, nhưng đó không phải là đối thoại đúng nghĩa. Chúng tôi có đối thoại và hợp tác trong những công tác bác ái và xã hội, thế nhưng khi liên quan tới vấn đề thần học thì chúng tôi tụt hậu quá xa. Chúng tôi đã tổ chức những hội nghị về các hình ảnh Chúa Giêsu và Đức Maria nơi Hồi Giáo, thế nhưng có ít tham dự viên Hồi Giáo – chỉ có thành phần có trình độ nào đó về văn hóa mà thôi. Những vị đạo trưởng ít có vốn liếng về thần học không đến tham dự. Đây là một trong những vấn đề lớn. Có rất ít hoạt động về thần học nơi Hồi Giáo, mức độ thay đổi tùy theo các hệ phái. Sự khác biệt ở chỗ là Kitô hữu chúng ta có được một huấn quyền hướng dẫn; trái lại, [ những người Hồi Giáo] không có huấn quyền này và vấn đề tùy thuộc vào mỗi thần học gia quyết định.

Nguyễn Việt Nam

Tin Có Thể Liên Quan